MISTRZOWIE - HANEKE
MISTRZOWIE: MICHAEL HANEKE, retrospektywa
Niepokorny twórca na niepokornym festiwalu. „Mistrz moralnej prowokacji”, zdobywca Złotej Palmy w Cannes za "Białą wstążkę" oraz Grand Prix za kontrowersyjną „Pianistkę”. Jeden z najciekawszych filmowców kina współczesnego, którego wszystkie filmy zdobywały nagrody na prestiżowych festiwalach. Retrospektywa Michaela Haneke pokazana zostanie w Polsce w lipcu 2009, podczas siódmej edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego TOFIFEST w Toruniu.
TOFIFEST postanowił w ten sposób uczcić 20-lecie kinowego debiutu Michaela Haneke, jednego z najbardziej niepokornych twórców filmowych naszych czasów. Podczas lipcowej, siódmej edycji festiwalu zaprezentowane zostaną najważniejsze filmy Hanekego. To kolejne po przeglądzie Theo van Gogha filmowe zbliżenie na nieszablonowego twórcę przygotowane przez Tofifest. Współorganizatorem przeglądu jest Austriackie Forum Kultury w Warszawie. Widzowie zobaczą w Toruniu stojącą u podwalin stylu Hanekego tzw. „trylogię potworności” [zwaną też „trylogią alienacji”]: „Siódmy kontynent”, „71 fragmentów” i „Benny's Video”. Będzie też film przełomowy dla kariery reżysera – okrutne ”Funny Games” w wersji oryginalnej z 1997 roku. Zobaczymy również „Czas wilków” i głośne „Ukryte” oraz „Pianistka”. Retrospektywa filmów tego austriackiego reżysera , przypomina także o tym, że w 2009 roku austriacki Linz jest Europejską Stolicą Kultury. Do tego miana kandyduje również Toruń – miasto Tofifest.
Co decyduje o wyjątkowej mocy kina Haneke’go? Ten reżyser nigdy nie zostawia widza obojętnym, pokazując aż nazbyt dobitnie, że otaczający nas świat wcale nie jest tak piękny jak malują go media. „Ten facet wie, gdzie bić. Manipuluje, prowadzi widza wydeptaną ścieżką na rzeź, pokazuje mu środkowy palec. Ale dzięki niemu załapać się można na jedną z najintensywniejszych jazd, jakie oferuje współczesne kino” - pisał krytyk Darek Arest.
Rzeczywiście, urodzony w 1942 roku w Monachium Haneke to wielka osobowość współczesnego kina, rozsadzająca wszelkie klasyfikacje i próby kategoryzowania. Jego filmy są kłopotliwe - trudne do zaklasyfikowania i opisania. Mimo tego, a może właśnie dlatego, wszędzie dostają nagrody i wszędzie wzbudzają niekończące się dyskusje.
Haneke późno „zadebiutował” na dużym ekranie. Od początku lat 70. realizował filmy tylko dla telewizji. Dopiero odrzucenie w 1989 roku przez telewizję scenariusza filmu „Siódmy kontynent” [„Der Sieben Kontinent”] zmusiło go do zrealizowania tego projektu w formie kinowej. Film od razu stał się dziełem głośnym, wywołującym skrajnie różne reakcje. Wraz z nakręconymi kilka lat później "Wideo Benny'ego" ("Benny's Video", 1992 - Europejska Nagroda FIPRESCI, Vienna Film Award) i "71 Fragmentów" ("71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls", 1994, nagroda na MFF w Locarno), nazywa się "trylogią alienacji i zlodowacenia" [lub „okropności”]. 1997 przyniósł tytuł, który uczynił go sławnym - szokujący „Funny Games”, przedstawiającego okrutny, sadystyczny mord dokonany bez powodu na członkach pewnej rodziny. Największe sukcesy przyszły wraz z przenosinami w 2000 roku do Francji, gdzie zrealizował swoje najgłośniejsze filmy – „Pianistkę” z Isabelle Huppert i „Ukryte” z Danielem Auteil’em.
W 2007 roku nakręcił amerykański remake „Funny Games”. W filmie zagrali Naomi Watts i Tim Roth, a w rolach oprawców w białych rękawiczkach – Brady Corbet i Michael Pitt.
„Haneke chce nas na powrót przekonać, że przemoc nie jest fajna i że nie powinna być towarem” pisała w pracy o Hanekem filmoznawczyni Julia Jatczak.
Potwierdza to sam Mistrz: „Literatura i film pokazują przemoc w wersji złagodzonej i ucywilizowanej, w wersji, z którą łatwo się identyfikować. Ja, Michael Haneke, twierdzę, że przemoc złagodzona i ucywilizowana nie istnieje. ( ) Prawdziwa przemoc jest zawsze brutalna i straszna, zawsze niesie cierpienie i poniżenie. Ja, Haneke, pokazałem to w moim filmie, by widz kinowy wyzbył się złudzeń”.
„Jego filmy to jest konflikt między tym, co w człowieku duchowe, a tym, co zwierzęce.” - pisał Zygmunt Kałużyński - patron jednej z najważniejszych nagród festiwalu TOFIFEST.
Michael Haneke jest synem aktorki Beatrix von Degenschild oraz reżysera i aktora Fritza Haneke. Dorastał w Wiedniu. Studiował psychologię, filozofię i teatrologię na Uniwersytecie Wiedeńskim. Przed debiutem kinowym przez ponad 20 lat współpracował z wieloma stacjami telewizyjnymi Niemiec. Wyreżyserował też wiele przedstawień teatralnych, m.in. w Düsseldorfie, Frankfurcie, Hamburgu, Berlinie i Wiedniu. Haneke jest autorem scenariuszy do wszystkich swoich filmów. Rzadko opiera się na pomysłach innych artystów, ekranizacja książki Elfriede Jelinek „Pianistka” stanowi wyjątek. Prowadzi zajęcia z reżyserii w wiedeńskiej Akademii Filmowej. Jest wielkim miłośnikiem muzyki klasycznej. Lubi przebywać w swoim domu w Dolnej Austrii.
? mistrzowie – michael haneke
DER SIEBENTE KONTINENT / SIÓDMY KONTYNENT, Austria, Szwajcaria / Austria, Switzerland, 1989, 108 min.
BENNY'S VIDEO, Austria, 1992, 105 min., reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
71 FRAGMENTÓW / 71 FRAGMENTE EINER CHRONOLOGIE DES ZUFALLS / 71 FRAGMENTS OF A CHRONOLOGY OF CHANCE, Austria 1994, 96'
CZAS WILKA / LE TEMPS DU LOUP / WOLFZEIT, Francja / France 110', 2003
FUNNY GAMES, Austria 1997, 108 min.
UKRYTE / CACHE / HIDDEN, Francja – Austria – Niemcy - Włochy / France-Austria-Germany-Italy, 2005, 117 min.
PIANISTKA / KLAVIERSPIELERIN, DIE / THE PIANO TEACHER, Niemcy – Polska – Francja – Austria / Germany - Poland - France - Austria 2005, 131 min.
MISTRZOWIE: MICHAEL HANEKE
„Mistrz moralnej prowokacji”, zdobywca Złotej Palmy w Cannes za kontrowersyjną „Pianistkę”. Jeden z najciekawszych filmowców kina współczesnego, którego wszystkie filmy zdobywały nagrody na prestiżowych festiwalach. To właśnie Michale Haneke.
Organizując retrospektywę jego filmów TOFIFEST postanowił uczcić 20-lecie kinowego debiutu tego, jednego z najbardziej niepokornych twórców filmowych naszych czasów. Podczas siódmej edycji festiwalu zaprezentowane zostaną najważniejsze filmy Hanekego. To kolejne po przeglądzie Theo van Gogha filmowe zbliżenie na nieszablonowego twórcę przygotowane przez Tofifest.
Współorganizatorem przeglądu jest Austriackie Forum Kultury w Warszawie.
Co decyduje o wyjątkowej mocy kina Haneke’go? Ten reżyser nigdy nie zostawia widza obojętnym, pokazując aż nazbyt dobitnie, że otaczający nas świat wcale nie jest tak piękny jak malują go media. Urodzony w 1942 roku w Monachium Haneke to wielka osobowość współczesnego kina, rozsadzająca wszelkie klasyfikacje i próby kategoryzowania. Jego filmy są kłopotliwe - trudne do zaklasyfikowania i opisania. Mimo tego, a może właśnie dlatego, wszędzie dostają nagrody i wszędzie wzbudzają niekończące się dyskusje.
Haneke późno „zadebiutował” na dużym ekranie. Od początku lat 70. realizował filmy tylko dla telewizji. Dopiero odrzucenie w 1989 roku przez telewizję scenariusza filmu „Siódmy kontynent” [„Der Siebente Kontinent”] zmusiło go do zrealizowania tego projektu w formie kinowej. Film od razu stał się dziełem głośnym, wywołującym skrajnie różne reakcje. Wraz z nakręconymi kilka lat później "Wideo Benny'ego" ("Benny's Video", 1992) i "71 Fragmentów" ("71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls", 1994), nazywa się "trylogią alienacji i zlodowacenia" [lub „okropności”]. 1997 przyniósł tytuł, który uczynił go sławnym - szokujący „Funny Games”, przedstawiającego okrutny, sadystyczny mord dokonany bez powodu na członkach pewnej rodziny. Największe sukcesy przyszły wraz z przenosinami w 2000 roku do Francji, gdzie zrealizował swoje najgłośniejsze filmy – „Pianistkę” z Isabelle Huppert i „Ukryte” z Danielem Auteil’em. W 2007 roku nakręcił amerykański remake „Funny Games”. W filmie zagrali Naomi Watts i Tim Roth, a w rolach oprawców w białych rękawiczkach – Brady Corbet i Michael Pitt.
„Haneke chce nas na powrót przekonać, że przemoc nie jest fajna i że nie powinna być towarem” pisała w pracy o Hanekem filmoznawczyni Julia Jatczak. Potwierdza to sam Mistrz: „Literatura i film pokazują przemoc w wersji złagodzonej i ucywilizowanej, w wersji, z którą łatwo się identyfikować. Ja, Michael Haneke, twierdzę, że przemoc złagodzona i ucywilizowana nie istnieje. ( ) Prawdziwa przemoc jest zawsze brutalna i straszna, zawsze niesie cierpienie i poniżenie. Ja, Haneke, pokazałem to w moim filmie, by widz kinowy wyzbył się złudzeń”.
„Jego filmy to jest konflikt między tym, co w człowieku duchowe, a tym, co zwierzęce.” - pisał Zygmunt Kałużyński - patron jednej z najważniejszych nagród festiwalu TOFIFEST.
Michael Haneke jest synem aktorki Beatrix von Degenschild oraz reżysera i aktora Fritza Haneke. Dorastał w Wiedniu. Studiował psychologię, filozofię i teatrologię na Uniwersytecie Wiedeńskim. Przed debiutem kinowym przez ponad 20 lat współpracował z wieloma stacjami telewizyjnymi Niemiec. Wyreżyserował też wiele przedstawień teatralnych, m.in. w Düsseldorfie, Frankfurcie, Hamburgu, Berlinie i Wiedniu. Haneke jest autorem scenariuszy do wszystkich swoich filmów. Rzadko opiera się na pomysłach innych artystów, ekranizacja książki Elfriede Jelinek „Pianistka” stanowi wyjątek. Prowadzi zajęcia z reżyserii w wiedeńskiej Akademii Filmowej. Jest wielkim miłośnikiem muzyki klasycznej. Lubi przebywać w swoim domu w Dolnej Austrii.
MASTERS: MICHAEL HANEKE
„Master of moral provocation”, winner of Golden Palm in Cannes for controversial „The Piano Teacher”. One of the most interesting filmmakers of contemporary cinema, whose all films were awarded at prestigious festivals. This is Michale Haneke.
By organizing a retrospective of his films, TOFIFEST decided to celebrate in this manner the 20th anniversary of big screen debut of Michael Haneke, one of the most insolent filmmakers of our time. During the seventh edition of the Festival, Haneke’s most significant films will be screened. This is another, after the review of films of Theo van Gogh, film focus on not stereotyped artist organized by Tofifest. The review’s co-organizer is Austrian Forum of Culture in Warsaw.
What makes Haneke’s films so exceptionally powerful? This director never leaves the viewers indifferent, showing even too explicitly, that the world that surrounds us is not at all so beautiful as media describe it. Haneke (born in 1942 in Munich) is a great personality of contemporary cinema, who outbursts all classifications and attempts of categorization. His films are troublesome – hard to classify and to describe. Despite this fact, and maybe just due to that, they win awards everywhere and arouse neverending discussions.
Haneke „debuted” late on the big screen. Since the beginning of the 1970s he had been making films for television only. It wasn’t until 1989 when television rejected his screenplay for „The Seventh Continent” [„Der Sieben Kontinent”] and he was forced to make the project in cinema version. From the very beginning the film was famous, arousing extremely differing reactions. Along with made several years later "Benny’s Video" (1992 – FIPRESCI European Award, Vienna Film Award) and "71 Fragments of a Chronology of Chance" (1994, award at IFF in Locarno), the films are called "trilogy of alienation and glaciation" [or „horror”]. 1997 brought the film which made Haneke a famous man - shocking „Funny Games”, which depicts a cruel, sadistic murder performed with no reason on the members of some family. Biggest successes came along with moving in 2000 to France, where Haneke made his most famous films – „The Piano Teacher” with Isabelle Huppert and „Hidden” with Daniel Auteil. In 2007 Haneke made American remake of „Funny Games”. In the film starred Naomi Watts and Tim Roth, and the roles of torturers went to Brady Corbet and Michael Pitt.
„Haneke wants to convince us back, that violence is not OK and that it shouldn’t be a merchandise” wrote film expert Julia Jatczak on Haneke.
Haneke confirms that himself: „Literature and film show violence in a soothed and civilised version; in version with which it is easy to identify ourselves. I, Michael Haneke, claim that soothed and civilised violence does not exist. ( ) The true violence is always brutal and scary, it always brings suffering and humiliation. I, Haneke, have shown it in my film in order for viewers to get rid of illusions”.
„His films are the conflict between what’s spiritual in human nature, and what is animal in it.” - wrote Zygmunt Kałużyński - patron of one of TOFIFEST’s important awards.
Michael Haneke is a son of actress Beatrix von Degenschild and of actor and director Fritz Haneke. He grew up in Vienna. He studied psychology, philosophy and drama at the University of Vienna. Before his cinema debut, he had co-worked for over 20 years with various German TV stations. He also directed numerous theatrical shows, among others in Düsseldorf, Frankfurt, Hamburg, Berlin and Vienna. Haneke wrote screenplays for all of his films. He rarely bases on ideas of other artists. The ecranisation of Elfriede Jelinek’s book „The Piano Teacher” is an exception. He teaches directing at Filmacademy Vienna. He is a fan of classical music. He loves to spend time in his house in Lower Austria.
DER SIEBENTE KONTINENT
SIÓDMY KONTYNENT
Austria, Szwajcaria / Austria, Switzerland, 1989, 108 min.
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz / screenplay: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematographer: ANTON PESCHKE
muzyka / music: ALBAN BERG
montaż / editor: MARIE HOMOLKOVA
obsada / cast: BIRGIT DOLL, DIETER BERNER, LENI TANZER , UDO SAMEL
producent / producer: VEIT HEIDUSCHKA
Nagrody / Awards
Flanders International Film Festival 1989 - Georges Delerue Prize; Locarno International Film Festival 1989 - Ernest Artaria Award
Pomysł scenariusza "Siódmego kontynentu" narodził się z informacji znalezionej przez twórcę w prasie o rodzinie, która zaaranżowała swoje samobójstwo. W swoim debiucie kinowym Haneke przedstawia rodzinę Anne i Georga. Ich monotonne, zwykłe życie upływa na prostych codziennych czynnościach. Haneke nie czyni żadnego wysiłku, by wyjaśnić marazm, który cechuje ojca, jego żonę oraz ich córkę Evę. Z każdym dniem rodzina coraz bardziej się alienuje. Coraz mniej ma sobie do powiedzenia. Coraz bardziej załamuje się jej walka o sens życia. Ten film nie zawiera żadnego osądu. Nie proponuje rozwiązań. Pyta o przyczyny. "Siódmy kontynent" odebrano jako krytykę austriackiego społeczeństwa, w którym "brudy" skrywają się pod maską normalności.
Film otwiera tzw. „Trylogię potworności”, w której skład weszły jeszcze „Benny’s Video” i „71 fragmentów”
The idea of screenplay for "Der Siebente Kontinent" was born when director read a press info about a family which arranged their suicide. In his big screen debut Haneke presents a family of Anna and Georga. Their monotonous, ordinary life goes on usual chores. Haneke does not make any effort to explain the torpor that is the feature of the father, his wife and their daughter Eva. The familty goes more and more alienated every day. The less and less they have to say to each other. And their struggle for the meaning of life falls with each day. This film contains no judgement. No solutions are proposed. The film asks about the reasons. "Der Siebente Kontinent" was received as a criticism of Austrian society, in which the trash is hidden under the mask of normality.
The film opens a so-called „trilogy of glaciation”, which also includes „Benny’s Video” and „71 Fragments”
BENNY'S VIDEO
Austria, 1992, 105 min.
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz /screenplay: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematographer: CHRISTIAN BERGER
montaż / editing - MARIE HOMOLKOVA
obsada / cast: ARNO FRISCH, ANGELA WINKLER, ULRICH MÜHE, INGRID STASSNER
producent / producer: VEIT HEIDUSCHKA, BERNARD LANG
produkcja / production: BERNARD LANG, WEGA FILM
Nagrody / Awards:
European Film Award 1993 - FIPRESCI Award, nominacja dla najlepszego filmu / nomination for Best Film, Nagroda Dziennikarzy/Press Award; Thessaloniki IFF 1992 – FIPRESCI Award; Viennale 1992 - Vienna Film Award
Bohaterem filmu jest 15-letni Benny, który cały swój wolny spędza czas przed telewizorem namiętnie oglądając filmy z kaset video. Z wypożyczalni wybiera tylko obrazy pełne krwi, przemocy i brutalności. Najchętniej ogląda jednak własnej roboty wideo przedstawiające zarzynanie świni w rzeźni. Z czasem niezauważalnie dla otoczenia, w jego świadomości zaciera się granica między światem realnym a fikcją filmową. Oglądanie filmów rekompensuje mu nieobecność rodziców, dobrze sytuowanych biznesmenów zarabiających duże pieniądze, ale nie mających ani chwili czasu na zajmowanie się synem. W wypożyczalni zapoznaje się ze swoją rówieśniczką. Zaprasza ją do wspólnego oglądania kaset wideo. Dziewczyna nie wie, że w Bennym powoli dojrzewa okrutny i sadystyczny plan.
Prapremiera filmu, która miała odbyć się w Szwajcarii została przesunięta po tym, jak w piśmie Blick ukazała się recenzja określająca obraz Hanekego jako "najohydniejszy film roku". Celem twórcy, jak podkreśla, jest pokazanie przemocy takiej jaką jest naprawdę, pozbawionej widowiskowej atrakcyjności.
The main character is a 15-year-old Benny, who spends all his leisure time passionately watching video tapes. From the video rental he picks only the films full of blood, violence and brutality. But most of all, he loves to watch his own video depicting the pigslaughter. Soon, unnoticeable for his surroundings, the bprder between the real world and fiction blurrs in his mind. Watching films compensates him the absence of his parents – a well-off business people who earn big money, but have no time to take care of their own son. In the video rental, he becomes acquainted with the girl his age. He invites her to join him in watching movies. The girl is unaware that Benny is beginning to think of a cruel and sadistic plan.
The premie’re of the film, which was to take place in Switzerland, had been delayed after the Blick magazine printed a review decribing the picture as "the most disgusting film of the year". The director’s aim, as he stresses himself, was to show the violence as it is, without spectacular attractiveness.
71 FRAGMENTÓW
71 FRAGMENTE EINER CHRONOLOGIE DES ZUFALLS / 71 FRAGMENTS OF A CHRONOLOGY OF CHANCE
Austria 1994, 96'
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz / screenplay: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematography: CHRISTIAN BERGER
montaż / editing: MARIE HOMOLKOVA
obsada / cast: GABRIEL COSMIN URDES, LUKAS MIKO, OTTO GRÜNMANDL, ANNE BENNENT
producent / producer: VEIT HEIDUSCHKA, WILLI SEGLER
produkcja / production: WEGA FILM
Nagrody/Awards
Sitges - Catalonian International Film Festival 1994 – Najlepszy Film / Best Film, Najlepszy Scenariusz / Best Screenplay, Nagroda Krytyków Katalońskich / Catalonian Critics Award; Locarno Film Festival 1994
Film "71 Fragmentów" jest ostatnią częścią trylogii o narodowym "zlodowaceniu emocjonalnym". Impulsem do napisania scenariusza była autentyczna historia. To opowieść o 17-letnim chłopaku, który w Wigilię Bożego Narodzenia w morderczym szale zabija kilka zupełnie obcych osób. Jego zbrodnią nie kierują żadne motywacje. Haneke w wywiadzie mówił: „Dzieci, młodzież znajdują na najniższym szczeblu drabiny przemocy, zarówno fizycznej, jak i emocjonalne. Aż się prosi, aby się pochylić i tym zająć, ponieważ, pozwala to najdokładniej przeanalizować problem gwałtu i przemocy w społeczeństwach konsumpcyjnych”. "71 fragmentów" opisuje odizolowanie, rezygnację i brak porozumienia w nowoczesnym społeczeństwie europejskim. Obrazy wydają się banalne, ale jednocześnie są bardzo precyzyjne, wręcz natarczywe. Reżyser odkrywa korzenie nastroju ogólnego przygnębienia panującego w nowej Europie.
„71 Fragments..." is the last part of the trilogy about nation’s "emotional glaciation". An authentic story was the impulse for the screenplay. It is a story of a 17-year-old boy who on Christmas Eve kills several totally unknown people in a murderous rage. His crime had no motivation. Haneke said in an interview: „Kids and, youth are on the lowest level of a ladder of violence, as well physical, as emotional. The problem calls for attention, for it helps to study in the most precise way the question of force and violence in consumer societies”. "71 fragments..." depicts isolation, resignation and lack of agreement in modern European society. The pictures seem banal, yet they are very precise, and even insistent. The director undercovers the roots of the atmosphere of general depression that reigns in new Europe.
CZAS WILKA
LE TEMPS DU LOUP / WOLFZEIT
Francja / France 110', 2003
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz / screenplay: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematographer: JÜRGEN JÜRGES
montaż / editor: NADINE MUSE, MONIKA WILLI
obsada / cast: ISABELLE HUPPERT, BÉATRICE DALLE, PATRICE CHÉREAU, RONA HARTNER, MAURICE BÉNICHOU, OLIVIER GOURMET
produkcja / production: BAVARIA FILM, CANAL+, CENTRE NATIONAL DE LA CINÉMATOGRAPHIE (CNC), EURIMAGES, FRANCE 3 CINÉMA, LES FILMS DU LOSANGE, WEGA FILM
producent / producer: VEIT HEIDUSCHKA, MICHAEL KATZ, MARGARET MÉNÉGOZ, MICHAEL WEBER
Nagrody: Sitges - Catalonian International Film Festival 2003 – Najlepszy Scenariusz / Best Screenplay
Akcja filmu "Czasu wilka" umieszczona jest w świecie po katastrofie, w świecie który uległ nieokreślonej zagładzie. Główna bohaterka, Anna wraz z rodziną przyjeżdża do swojego domku wypoczynkowego. Na miejscu okazuje się, że zajmują go obcy ludzie. Konfronacja między nimi doprowadzi do szeregu bolesnych sytuacji. Tytuł filmu sięga do starożytnego germańskiego wiersza, opisującego czas przed końcem świata. To opowieść o bezimiennym zachodnim społeczeństwie, gdzie tradycyjna cywilizacja uległa załamaniu.
"Chciałem znaleźć sytuację, z którą widzowie mogliby się identyfikować. Chciałem, żeby poszukali odpowiedzi na pytanie, co stałoby się gdyby pewnego dnia z kranów przestała płynąć woda. Nie mogę dołączyć instrukcji ze sposobem interpretacji mojego obrazu. Jeżeli uważacie, że to metafora dzisiejszego świata, mnie to pasuje" mówił reżyser.
The plot is set in the world after the catastrophe, in a world which has gone through an undefined extermination. The main character, Anna, arrives along with her family to their vacation house. There, it appears that some strange people have inhabited the house. The confrontation will lead to a chain of painful situations. The title refers to an ancient Germanic poem which describes the time before the end of the world. It is a tale about a nameless Western society, among which traditional civilization has suffered a breakdown.
"I was looking for a situation with which viewers could identify themselves. I wanted them to look for an answer to the question what would happen if one day water in cranes stopped flowing. I cannot attach an instruction to the film with the ways of interpretation. If you think of it as a metaphor of contemporary world, it suits me" says Haneke.
FUNNY GAMES
Austria 1997, 108 min.
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz / screenplay: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematographer: JÜRGEN JÜRGES
montaż / editor: ANDREAS PROCHASKA
obsada / cast: SUSANNE LOTHAR, ULRICH MÜHE, ARNO FRISCH, FRANK GIERING, STEFAN CLAPCZYNSKI
producent/ producer: VEIT HEIDUSCHKA
produkcja / production: AUSTRIAN FILM INSTITUTE, WEGA FILM, WIENER FILMFINANZIERUNGSFONDS, ÖSTERREICHISCHER RUNDFUNK (ORF).
Nagrody / awards:
Cannes Film Festival 1997 – nominacja do Złotej Palmy / Golden Palm nomination; Chicago International Film Festival 1997 - Silver Hugo Najlepszy Reżyser / Best Director, Najlepszy Film / Best Film; Fantasporto 1998 - Critics' Award, Special Jury Award; Flanders International Film Festival 1997 - FIPRESCI Prize.
Zamożne młode małżeństwo Georg i Anna, przyjeżdża wraz synem Schorschim do wypoczynkowego domku nad jeziorem. Mieszkający obok przyjaciele przedstawiają im dwóch młodych mężczyzn ubranych w specyficzne, białe ubrania – Petera i Paula. Pewnego dnia Peter i Paul przychodzą do domu Georga i terroryzują rodzinę. Zaczyna narastać nie mająca racjonalnych przyczyn agresja napastników. Oprawcy znęcają się nad uwięzioną w domu rodziną psychicznie i fizycznie. Rozpoczynają sadystyczną grę proponując sterroryzowanej rodzinie kolejne, coraz okrutniejsze "zabawy"– jeśli rodzina je przetrwa do godziny 9.00 kolejnego dnia – przeżyje. Krytycy podkreślali, że "Funny Games" celowo stara się bardziej szokować niż przykuwać uwagę widza. Ten film ma za zadanie kwestionować wykorzystanie przemocy, a nie używać jej jako głównego elementu narracyjnego.
Film doczekał amerykańskiego się remake’u, który wszedł na ekrany kin w 2008 roku.
A well-off youn married couple Georg and Anna arrive along with their son Schorschi to their vacation house by the lake. Their neighbour friends introduce them to Peter and Paul, two young men wearing peculiar white clothes. One day Peter and Paul come to Georg’s house and terrorize the whole family. The intruders’ unexplained aggresion starts to increase. The torturers physically and psychically torment the family, now imprisoned in their own house. They begin the sadistic game, introducing more and more cruel "plays"– if the family survives them until 9.00 next morning – they will survive. The critics stressed that "Funny Games" purposely tries to shock rather than to catch the viewer’s attention. The film’s aim is to question the use of violence, not to use it as a main element of narration. The film has its American remake which aired in 2008.
PIANISTKA
KLAVIERSPIELERIN, DIE / PIANO TEACHER, THE
Niemcy – Polska – Francja – Austria / Germany - Poland - France - Austria 2005, 131 min.
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
scenariusz / screenplay: MICHAEL HANEKE, ELFRIEDE JELINEK [novel]
muzyka / music: FRANCIS HAINES
zdjęcia / cinematographer: CHRISTIAN BERGER
montaż / editor: NADINE MUSE, MONIKA WILLI
obsada / cast: ISABELLE HUPPERT, ANNIE GIRARDOT, BENOÎT MAGIMEL, SUSANNE LOTHAR, UDO SAMEL, ANNA SIGALEVITCH, CORNELIA KÖNDGEN
producent / producer: YVON CRENN CHRISTINE GOZLAN, VEIT HEIDUSCHKA, MICHAEL KATZ
Produkcja / Production: ARTE, BAYERISCHER RUNDFUNK, CANAL+, CENTRE NATIONAL DE LA CINÉMATOGRAPHIE (CNC), EURIMAGES, LES FILMS ALAIN SARDE, MK2 PRODUCTIONS, P.P. FILM POLSKI, ARTE FRANCE CINÉMA, ÖSTERREICHISCHER RUNDFUNK (ORF)
Nagrody / Awards:
Cannes Film Festival 2001 - Grand Prize of the Jury, Najlepsza Aktorka / Best Actress [Isabelle Huppert]; Najlepszy Aktor/Best Actor [Benoît Magimel]; César Awards 2002 – Najlepsza Rola Drugoplanowa / Best Supporting Actress - Annie Girardot; European Film Awards 2001 – Najlepsza Aktorka / Best Actress [Isabelle Huppert]; German Film Awards 2002 – Najlepszy Film Zagraniczny / Best Foreign Film; Independent Spirit Awards 2003 – nominacja/Nominated; Russian Guild of Film Critics 2001 – Najlepszy Film Zagraniczny/Best Foreign Film, Najlepsza Aktorka Zagraniczna/Best Foreign Actress
Erika Kohout to kobieta w średnim wieku. Jest nauczycielką gry na fortepianie w konserwatorium w Wiedniu. Jest surową, wymagająca i zdyscyplinowana osobą. Nie ma męża, dzieci, kochanka; jedyną jej rodziną jest surowa i apodyktyczna matka. Erika jest bardzo silnie związana z matką, z którą zresztą stale mieszka. Jednak kobieta prowadzi równocześnie inne życie: bywa w kinach porno, peepshowach...W ten niestandardowy sposób zaspokaja swoje potrzeby emocjonalno-seksualne. Jej seksualizm jest mieszanką chorobliwego podglądactwa i masochizmu.
Pewnego dnia, jeden z jej studentów - Walter postanawia ją uwieść... Zaczyna się prawdziwy dramat, kiedy czyste uczucie chłopca i jego dziecięca niemalże fascynacja skonfrontowane zostają ze zwierzęcymi, pozbawionymi emocji potrzebami Eriki.
Film jest ekranizacją powieści austriackiej noblistki Elfriede Jelinek.
Erika Kohout is a middle-aged woman. She teaches piano at Vienna conservatory. She is a strict, demanding and disciplined person. She has no husband, children, nor lover; her only family is the severe and bossy mother. Erika is strongly emotionally bound with her mother, with whom she still lives. But Erika lives also another life: ahe attends porno clubs, peep-shows... In this uncommon manner she fulfills her emotional and sexual needs. Her sexuality is a mixture of pathological peeping and masochism.
One day a student of hers, Walter, decides to seduce her... A real drama begins when boy’s pure feeling and his almost childish fascination are confronted with animal, emotionless needs of Erika.
The film is an adaptation of a novel by Austrian Noble Prize winner, Elfriede Jelinek.
UKRYTE
CACHE / HIDDEN
Francja – Austria – Niemcy - Włochy / France-Austria-Germany-Italy, 2005, 117 min.
reżyseria / director: MICHAEL HANEKE
screenplay / writer: MICHAEL HANEKE
zdjęcia / cinematographer: CHRISTIAN BERGER
montaż / editor: MICHAEL HUDECEK, NADINE MUSE
obsada / cast: DANIEL AUTEUIL, JULIETTE BINOCHE, MAURICE BÉNICHOU, ANNIE GIRARDOT, BERNARD LE COQ, WALID AFKIR, LESTER MAKEDONSKY
produkcja / producer: ANDREW COLTON, VEIT HEIDUSCHKA
produkcja / production: UPHILL PICTURES, BIM DISTRIBUZIONE, WEGA FILM, BAVARIA FILM, LES FILMS DU LOSANGE
Nagrody / Awards:
British Independent Film Awards 2006 – Najlepszy Film Obcojęzyczny / Best Foreign Language Film; Cannes Film Festival 2005 – Najlepszy reżyser / Best Director, FIPRESCI Prize; Nagroda Jury Ekumenicznego / Prize of the Ecumenical Jury; Chicago Film Critics Association Awards 2006 – Najlepszy Film Obcojęzyczny / Best Foreign Language Film; Chlotrudis Awards 2007 – Najlepszy Film / Best Movie, Najlepszy Reżyser / Best Director; César Awards 2006 – nominacja / Nominated; European Film Awards 2005 – Najlepszy Aktor / Best Actor, Najlepszy Reżyser / Best Director, FIPRESCI Prize, Najlepszy Film / Best Film, Najlepszy Montaż / Best Editor; Film Critics Circle of Australia Awards 2006 – Najlepszy Film Obcojęzyczny / Best Foreign Language Film; Los Angeles Film Critics Association Awards 2005 – Najlepszy Film Obcojęzyczny / Best Foreign Language Film; Lumiere Awards 2006 – Najlepszy Scenariusz / Best Screenplay ; Valladolid International Film Festival 2005 - 50th Anniversary Prize.
George jest popularnym gospodarzem francuskiego, telewizyjnego show o książkach. Mieszka spokojnie wraz z żona Anne, która jest wydawcą książek oraz ich synem Pierrot’em. George w swoim programie prezentuje najnowsze pozycje wydawnicze i uznawany jest za człowieka sukcesu. Na wygodne, burżuazyjne życie rodziny pada jednak cień od kiedy na progu ich mieszkania zaczynają pojawiać się tajemnicze kasety wideo. Początkowo dla George’a filmiki wydają się stosunkowo nieszkodliwy, głupim dowcipem. Ale z czasem sytuacja się komplikuje - stopniowo, kasety podają coraz więcej niepokojących informacji o wydarzeniach z dzieciństwa i młodości George'a. Tropy wiodą w pełną krwawych konfliktów kolonialną przeszłość Francji, w czasy wojny z Algierią.
Haneke porusza w tym obrazie w znakomity sposób kwestię winy i odpowiedzialności, które mogą mieć globalne implikacje. Guardian uznał film za "jeden z wielkich filmów tej dekady" i " arcydzieło Haneke".
George is a popular host of French television show on books. He lives peacefully with his wife Anne who is a publisher, and their son Pierrot. In his show George presents the latest books and is considered to be a man of success. But since mystery videotapes start to appear at their door, the comfortable, bourgeois life is shadowed. At first, George treats the films as a silly joke. But as time passes, the situation gets more complicated – one after another, the tapes reveal more and more alarming details from George's youth. The tracks lead to full of bloody conflicts colonial past of France, to the times of war with Algeria.
