ALAIN TANNER
TANNER – SZWAJCARSKI GODARD
Drugą częścią szwajcarskiej panoramy filmowej na Tofifest jest pierwsza w Polsce retrospektywa filmów mistrza helweckiego kina - Alaina Tannera. Tanner jest najbardziej doświadczonym i utytułowanym filmowcem z tego kraju. To kluczowa postać dla rozwoju i popularyzacji kina szwajcarskiego. Zdobywca nagród Locarno, Berlinale, Cannes i fracuskiego Cezara. „Sumienie Szwajcarii”, które jest wielką obecną/nieobecną jego wszystkich filmów. Piewca ducha rewolty 1968 roku i człowiek, który umieścił szwajcarskie kino na filmowej mapie świata.
Postać Tannera nierozerwalnie związana jest też z ruchami brytyjskiego „Free Cinema” i francuskiej Nowej Fali. Można powiedzieć, że Tanner jest dla kina szwajcarskiego tym, czym dla Nowej Fali był Godard, z którego filmami Szwajcar nawiązywał niejednokrotnie twórczy dialog.
Reżyser jest też współzałożycielem „Grupy 5” [1968], najważniejszego szwajcarskiego ugrupowania filmowego.
Tanner to mistrz świadomy narzędzia jakim się posługuje - „Nigdy nie traktowałem robienia filmów jako pracy. Nie był to dla mnie świadomy wysiłek, lecz zabawa.” - mówi sam o swojej sztuce. W kinie zadebiutował późno, już jako ukształtowany twórca, mający na koncie wieloletnią prace dla telewizji.
Jego twórczość z grubsza można podzielić na trzy okresy – koniec lat 60. i lata 70. XX wieku, lata 80. oraz 90. i współczesność. Na toruńskim festiwalu zobaczymy 10 jego najważniejszych filmów.
Z okresu pierwszego: „CHARLES MORT OU VIF” [1969] – akcję filmu ulokowano w Paryżu w czasie rewolucji 1968 roku. Opowiada on o starszym mężczyźnie, który decyduje się porzucić wygodny mieszczański styl życia i zamieszkać z parą artystów. Tam na nowo odkrywa swobodę myślenia i radość życia. Krytycy uważali obraz za „najbardziej inteligentny film zainspirowany duchem Maja’68”, „LE SALAMANDRE” [1971] to dostrzeżona w Cannes i Berlinie opowieść o tajemniczym zabójstwie, zaś „RETURN FROM AFRICA” [Le Retour d'Afrique, 1972] to przewrotna historia o małżeństwie, które ucieka od świata Zachodu zamykając się we własnym mieszkaniu. „THE MIDDLE OF THE WORLD” [Le Milieu du monde, 1974] to najbardziej teoretyczne dzieło Tannera, które w sposób najbardziej dosłowny przedstawia jego poglądy jako reżysera. Opowieść o ultraprawicowym polityku, który zakochuje się w nielegalnej emigrantce. Ostatnim filmem pierwszego okresu prezentowanym w Toruniu jest „JONAH WHO WILL BE 25 IN THE YEAR 2000” [Jonas qui aura 25 ans en l'an 2000, 1976] - jeden z najbardziej znanych filmów Tannera, który najtrwalej zapisał w umysłach widzów jego styl reżyserii.
Z okresu drugiego zobaczymy głośny „MESSIDOR” [1979] - oparty na historii kryminalnej, która trafiła na czołówki francuskich gazet w latach 1970-tych: dwie nastolatki uciekają z domu i oddają się przestępczej hulance, która kończy się ich śmiercią. Będzie też „W BIAŁYM MIEŚCIE” [Dans la ville blanche, 1983] – niesamowita opowieść o samotności w Lizbonie oraz nagrodzone Wielką Nagrodą Jury w Cannes „LATA ŚWIETLNE” [Les Années lumi?re, 1981] – alegoryczna opowieść o uczniu i Mistrzu i poszukiwaniu samego siebie.
Na Tofifest wyświetlone zostaną również dwa dzieła z najnowszego dorobku Mistrza – jedyny dokument w zestawieniu: „LES HOMMES DU PORT” [1995] oraz ostatni jego film - „PAUL S'EN VA” [2004].
? ALAIN TANNER: retrospektywa / retrospective
CHARLES DEAD OR ALIVE / CHARLES MORT OU VIF, Szwajcaria/ Switzerland 1969, 93 min.
THE SALAMANDER / LA SALAMANDRE, Szwajcaria / Switzerland / 125 min
LE RETOUR D'AFRIQUE / RETURN FROM AFRICA, Szwajcaria, Francja / Switzerland, France 1972, 108 min.
LE MILIEU DU MONDE / THE MIDDLE OF THE WORLD, reżyseria / director: ALAIN TANNER
JONAH WHO WILL BE 25 IN THE YEAR 2000 / JONAS QUI AURA 25 ANS EN L'AN 2000, Szwajcaria / Switzerland 1976
MESSIDOR, Francja, Szwajcaria / France, Switzerland 1979, 123 min.
LES ANNÉES LUMIČRE / LIGHT YEARS AWAY, Francja, Szwajcaria / France, Switzerland 1981, 101 min.
DANS LE VILLE BLANCHE / IN THE WHITE CITY, Szwajcaria, Portugalia, Wielka Brytania / Switzerland, Portugal, UK 1983, 108 min.
LES HOMES DU PORT, Szwajcaria, Francja / Switzerland, France 1995, 64 min.
PAUL S’EN VA, Francja, Szwajcaria / France, Switzerland 2004, 83 min.
