PKK - GROSSÓWNA

? TRIBUTE TO HELENA GROSSÓWNA

SZCZĘŚLIWA TRZYNASTKA / HAPPY THIRTHEEN, Polska / Poland 1938, reżyseria / director: MARIAN CZAUSKI

ZAPOMNIANA MELODIA / FORGOTTEN MELODY, Polska / Poland 1938, 82 min., reżyseria / director: KONRAD TOM, JAN FETHKE

WŁÓCZĘGI / THE TRAMPS, Polska / Poland 1939, 91 min., reżyseria / director: MICHAŁ WASZYŃSKI

PIĘTRO WYŻEJ / THE NEIGHBOR FROM THE NEXT FLOOR, Polska / Poland 1937, 84 min., reżyseria / director: LEON TRYSTAN

KRÓLOWA PRZEDMIEŚCIA / QUEEN OF THE SUBURBS, Polska / Poland 1937, 75 min., reżyseria / director: EUGENIUSZ BODO
 

Helena GROSSÓWNA

Urodzona w 1904 w Toruniu, zmarła w 1994 w Warszawie. Aktorka i tancerka.

Suche liczby i słowa nie opiszą w pełni tej pochodzącej z Torunia gwiazdy kina przedwojennego. Czy to jako legendarna „królowa przedmieścia” Mania, czy pensjonarka Helenka – Grossówna zawsze przykuwała uwagę gdy tylko pojawiała się na ekranie. Najwięksi amanci polskiego filmu przedwojennego śpiewali dla niej najsłynniejsze przeboje. Eugeniusz Bodo zapewniał, że „Umówił się z nią na dziewiątą”, a Aleksander Żabczyński głosił - „Już nie zapomnisz mnie”.

Mówiło się, że Grossówna wyróżnia się spośród innych polskich gwiazd – aktorek nieszablonową urodą i talentem aktorskim. Duże znaczenie miało tu zapewne doświadczenie zdobyte w toruńskiej, Miejskiej Szkole Baletowej zapewniające jej piękno ruchu przed kamerą.

Grossówna tańca nauczyła się w rodzinnym mieście. Po ukończeniu Miejskiej Szkoły Baletowej w Toruniu, występowała od 1934 jako tancerka na scenach miasta, a później w operze poznańskiej. Od 1935 była aktorką w warszawskich rewiach, m.in. w słynnym „Cyruliku Warszawskim” i „Teatrze Letnim”. Na ekranie debiutowała w 1935 u Marty Flanz w „Kochaj tylko mnie” jako tancerka Lulu Bilska. Potem pojawiała się w „Dodku na froncie” czy „Dwóch dniach w raju”. Jej pierwszą dużą rolą była postać Jadzi w "Strasznym dworze" Leonarda Buczkowskiego na motywach opery Stanisława Moniuszki. Wszechstronnie uzdolniona muzycznie, aktorsko i tanecznie, stała się szybko gwiazdą największych polskich komedii muzycznych lat 30. Jej kariera rozwijała się błyskawicznie – przez 4 lata, do wybuchu wojny zagrała w 16 filmach.

W czasie II wojny Światowej Grossówna pokazała, że potrafi być także bohaterką. W czasie Powstania Warszawskiego była sanitariuszką i oficerem AK, a później więziona była w obozach Gross-Lubars i Oberlangen.

Nie wróciła już nigdy do wielkiej kariery filmowej. Po 1945 występowała czasami, tylko w epizodach. Co ciekawe była matką filmowych Braci Kaczyńskich w „O dwóch takich co ukradli księżyc”. Jak podkreślają osoby które ją znały, do końca życia była bardzo pogodna, radosna i zawsze uśmiechnięta.

Dzięki retrospektywie na Tofifest Grossówna wraca do Torunia. Obok Grażyny Szapołowskiej, Bogusława Lindy i Małgorzaty Kożuchowskiej staje się kolejną gwiazdą z której Toruń może być dumny.


Filmografia [wybrana] / Filmography [selected]:

1935: Kochaj tylko mnie
1936: Dodek na froncie
1936: Dwa dni w raju
1936: Mały marynarz
1936: Straszny dwór
1936: Tajemnica panny Brinx
1937: Dyplomatyczna żona
1937: Parada gwiazd Warszawy
1937: Piętro wyżej
1938: Królowa przedmieścia
1938: Paweł i Gaweł
1938: Robert i Bertrand
1938: Szczęśliwa trzynastka
1938: Zapomniana melodia
1939: Włóczęgi
1939: Testament profesora Wilczura
1960: Kolorowe pończochy
1962: O Dwóch Takich, Co Ukradli Księżyc
1966: Niekochana