W piątek 3 lipca w CKK Jordanki odbyła się uroczysta Gala Zamknięcia 24. MFF BellaTOFIFEST. Poznaliśmy laureatów Międzynarodowego Konkursu Pierwszych i Drugich Filmów Pełnometrażowych On Air oraz Konkursu Filmów Polskich From Poland.

Wyróżnienia, Nagrodę Specjalną, Nagrody dla Aktorki i Aktora oraz Grand Prix Konkursu Głównego On Air przyznało jury w składzie: Magdalena Łazarkiewicz, Karolina Gruszka, Andrzej Chyra, Wojciech Gostomczyk i Xawery Żuławski.

Grand Prix festiwalu otrzymał film „A Light That Never Goes Out” w reż. Lauri-Mattiego Parppeia.

„Film pokazuje, jak humor, intrygujące, nieszablonowe kreacje aktorskie i rozwiązania dramaturgiczne sprawiają, że widz wchodzi w tę intymną i wzruszającą opowieść, przekonując się, że uwolnienie od stereotypów i fałszywych przekonań pozwala nam zobaczyć, jak piękne jest życie, samotność jest tylko formą lęku, a odwaga – wyzwoleniem” – uzasadnił wybór członek jury Andrzej Chyra.

„To niesamowite, że ten mały film trafił na MFF BellaTOFIFEST w Polsce. Lauri-Matti wywodzi się ze środowiska muzyki undergroundowej, a film w dużej mierze opiera się na jego doświadczeniach. Wiem, że ma nadzieję, iż wszyscy, którzy zobaczyli film – a nawet ci, którzy go nie widzieli – założą własny zespół. Dziękuję!” – Vincent Saunders.

Jury przyznało Nagrodę Specjalną filmowi „Silent Rebellion” w reż. Marie-Elsy Sgualdo, Nagrodę dla Aktorki dla Evy Kostić za rolę w filmie „17” w reż. Kosary Mitić, Nagrodę dla Aktora dla Hasana Akila za rolę w filmie „A Sad and Beautiful World” w reż. Cyrila Arisa, a także wyróżnienie dla Aktorki Dziecięcej dla Aurory Dávili za rolę w filmie „Vainilla” w reż. Mayry Hermosillo.

Nagrodę w Konkursie Filmów Polskich From Poland, w którym zwycięzcę wskazuje festiwalowa publiczność, otrzymał film „Dom dobry” w reż. Wojciecha Smarzowskiego. Producent filmu, Wojciech Gostomczyk, przekazał laudację reżysera:

„Nie robię filmów dla nagród, lecz dla widzów. Dlatego nagrody publiczności zawsze będą dla mnie najważniejsze. Bardzo za nią dziękuję. Ponieważ film jest pracą zbiorową, chciałbym podziękować wszystkim, z którymi miałem przyjemność pracować przy filmie Dom dobry: aktorom, ekipie, koproducentom, producentom i partnerom. Dobrego wieczoru. Dziękuję” – Wojciech Smarzowski.

Złotego Anioła za Niepokorność Twórczą otrzymała Nastassja Kinski.

„Mam polskie korzenie i nie sądzę, żeby to był przypadek, że jestem tutaj, na tym wspaniałym BellaTOFIFEST, wśród niezwykłych artystów związanych z filmami Andrzeja Wajdy i Krzysztofa Kieślowskiego. Sama miałam okazję pracować z Romanem Polańskim oraz z moim drogim, kochanym Jerzym Skolimowskim, który także jest dziś tutaj. To fantastyczne. Mam wrażenie, jakby w tej chwili spotkało się całe życie. Jestem wdzięczna i bardzo chciałabym tu wrócić — a może także, w jakiś sposób, razem pracować. Potrzebujemy aniołów w naszym życiu” – Nastassja Kinski.

Medalem Prezydenta Miasta Torunia „Thorunium” odznaczony został Bogusław Linda.

„Chciałbym wam serdecznie podziękować za to, że jesteście. Że kochacie kino. I że przyjmujecie je z taką miłością” – Bogusław Linda.

Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri otrzymał Łukasz Simlat.

„Serdecznie dziękuję za uhonorowanie mnie tą statuetką. Tym bardziej się cieszę, że doceniają mnie ludzie, których mogę już chyba nazwać bliskimi. Nasze szlaki wielokrotnie się przecinały, a jednak najwyraźniej jeszcze się Państwu nie spowszedniałem i wciąż widzicie we mnie coś nowego. Dziękuję za przyjęcie do rodziny kujawsko-pomorskiej – bo dla mnie właśnie do tego sprowadza się ta nagroda. Myślę też o jej definicji, czyli o wszechstronności. To ona zmusza nas, by znaleźć w sobie chęć, energię, wyobraźnię i odwagę do wyjścia poza utarty, bezpieczny szlak. Do zrobienia czegoś, czego dziś jeszcze nie potrafimy, co wydaje się niemożliwe. Wszechstronność pozwala też lepiej zrozumieć specyfikę pracy innych ludzi, a to ostatecznie uczy empatii – moim zdaniem niezwykle potrzebnej w dzisiejszych czasach” – Łukasz Simlat.

Nagrodę im. Ryszarda Bugajskiego za Najlepszą Reżyserię otrzymał Michał Marczak za film „Bez końca”.

„Bardzo dziękuję za tę nagrodę. Pamiętam, jak na pierwszym roku studiów kilkakrotnie oglądałem Przesłuchanie i analizowałem je scena po scenie, dlatego to wyróżnienie jest dla mnie szczególnie ważne. Wiem też, że jest dziś z nami pan Jacek Petrycki – analizowałem wszystkie jego filmy kadr po kadrze, więc jemu również bardzo dziękuję. Zapraszam Państwa na film do kin. Dziękuję BellaTOFIFEST. Jestem bardzo wzruszony” – Michał Marczak.

Nagrodę za Oryginalną Kreację Aktorską otrzymał Andrzej Konopka za rolę w filmie „LARP. Miłość, trolle i inne questy” w reż. Kordiana Kądzieli.

„To dla mnie ogromny zaszczyt, ponieważ ta nagroda przyznawana jest po raz pierwszy, więc w ten sposób zapiszę się w annałach tego festiwalu – festiwalu absolutnie niezwykłego. Dwa lata temu zostałem zaproszony przez Kafkę Jaworską na ten festiwal. Nie miałem czasu: miałem jeden pogrzeb, dwa śluby w rodzinie, chore dzieci i zdenerwowaną żonę. Po dziesięciu minutach rozmowy z Kafką chciałem odwołać przybycie na pogrzeb, przesunąć śluby i zostawić rodzinę, ale na szczęście otrzeźwiałem i nie przyjechałem. Kafka zakończyła jednak naszą rozmowę złowrogim: „Ale za rok już musisz być!”. W zeszłym roku byłem w jury tego festiwalu. Dzisiaj otrzymuję nagrodę. Boję się, co będzie w przyszłym roku. To naprawdę niesamowite miejsce, niesamowity festiwal, niesamowite miasto, ale przede wszystkim niesamowici ludzie, którzy tworzą ten festiwal. Jestem tu drugi raz, ale mam wrażenie, że wracam do przyjaciół. Bardzo Państwu, organizatorom tego festiwalu, za to dziękuję!” – Andrzej Konopka.

Nagrodę dla Aktorów Dziecięcych w Filmie Polskim odebrali Tobiasz Wajda, Bruno Błach-Baar, Mikołaj Juszczyk i Filip Juszczyk za film „Ministranci” w reż. Piotra Domalewskiego.

„Chcielibyśmy bardzo serdecznie podziękować za nagrodę specjalną dla młodych aktorów, przyznaną całemu naszemu zespołowi aktorskiemu. To dla nas naprawdę niesamowite wyróżnienie, bo na planie wzajemnie się napędzaliśmy. Mieliśmy zasadę: jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. To była dla nas wspaniała furtka do przyszłości” – Tobiasz Wajda, Filip Juszczyk, Mikołaj Juszczyk i Bruno Błach-Baar.

Zwieńczenie 24. MFF BellaTOFIFEST uświetnił koncert Pauliny Przybysz INNER FRAME.

Goście dzielili się doświadczeniami z pracy za granicą, opowiadali anegdoty, pozwalając zajrzeć za kulisy międzynarodowych produkcji, a także przekazywali młodym twórcom cenne wskazówki dotyczące budowania kariery poza Polską. Rozmowa dotknęła również światowych trendów w kinematografii oraz wyzwań, przed którymi stoi współczesna sztuka filmowa.

Dyskusję rozpoczęto, zachowując pewną chronologię. Pierwsze pytanie dotyczyło początków międzynarodowej drogi gości – ich pierwszych doświadczeń na zagranicznym rynku filmowym oraz tego, jak udało im się zaistnieć poza granicami kraju.

Alicja Bachleda-Curuś, znana z roli Zosi w filmie „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy, a następnie z filmów europejskich i hollywoodzkich, m.in. „Handel” u boku Kevina Kline’a oraz irlandzkiej produkcji „Ondine” Neila Jordana, kierowała się ciekawością – chęcią poznania amerykańskiej szkoły aktorskiej. Motywacja okazała się na tyle silna, że nawet przeszkody, z którymi musiała zmierzyć się na początku swojej drogi w Los Angeles, nie były w stanie jej powstrzymać. Jak wspominała, europejski akcent początkowo postrzegano jako barierę, jednak z czasem przekonała się, że współczesna branża filmowa coraz bardziej docenia różnorodność i autentyczność zagranicznych aktorów.

Doświadczeniami związanymi z docenianiem polskich twórców poza granicami naszego kraju podzieliła się również Anna Próchniak – aktorka filmowa i teatralna, odtwórczyni głównej roli w serialu SkyShowtime „Tatuażysta z Auschwitz”. Za tę rolę otrzymała nominację do BAFTA Scotland Awards:

„Polskie kino ma się bardzo dobrze. Przez ostatnie 10–15 lat cieszy się dużym powodzeniem na świecie, na festiwalach. Za każdym razem, kiedy trafiam na plan – czy to jest Francja, czy Islandia, czy Wielka Brytania – spotykam tam filmowców, którzy to kino polskie doceniają, dobrze je znają, którzy zazdroszczą mi tego, że poznałam Pawła Pawlikowskiego, którzy są ogromnymi fanami Krzysztofa Kieślowskiego. Nie powinniśmy mieć żadnych kompleksów. Mamy naprawdę dużo do zaoferowania”.

Choć każdy z zaproszonych gości przeszedł odmienną drogę zawodową, w ich „przepisie” na karierę można dostrzec pewne wspólne mianowniki. Każdy z nich sukcesu dopatruje się w pracy, autentyczności, wsparciu bliskich oraz – co podkreślali szczególnie – gotowości do korzystania z szans, jakie podsuwa życie.

„Przepis jest taki, żeby nie być za bardzo spiętym” – mówiła Anna Próchniak. – „Żeby odpowiadać na to, co do ciebie przychodzi, przyciągać odpowiednich ludzi, dawać z siebie, szczerze mówić… Warto trzymać się swoich ludzi. Nie wyobrażam sobie bez nich życia, nie wyobrażam sobie pracy, nie wyobrażam sobie, żebym osiągnęła cokolwiek bez tych, którzy mnie wspierają. Tak więc trzeba też inwestować w tę prawdziwą miłość i przyjaźń”.

„Ważne, aby otaczać się ludźmi, którzy faktycznie cenią cię za twoją indywidualność, za to, że jesteś sobą, że nie jesteś taka jak inni. Szybko stwierdziłam, że nie będę się wyzbywać akcentu, będę mówić tak, jak mówię. To jest bardzo ważne, ale trzeba też mieć cierpliwość i pokorę” – dodała Alicja Bachleda-Curuś.

„Musiałam świecić pracą. Wiedziałam, że chcę robić to, co chcę robić, a jeżeli chciałam, to musiałam decydować na swoich warunkach – iść swoją drogą, a nie drogą innych” – tak proces odnajdywania swojego twórczego głosu wspominała producentka filmowa Aneta Hickinbotham.

Choć doświadczenie zdobyte za granicą było niezwykle wartościowe – praca przy dużych produkcjach, często o budżetach sięgających dziesiątek milionów dolarów, ogromna odpowiedzialność, liczne kontakty oraz unikalne doświadczenie w roli tzw. kierownika produkcji second unitów, która nie jest powszechna na polskich planach filmowych – to właśnie chęć pracy na własnych zasadach i artystycznej niezależności skłoniła ją do powrotu do kraju.

Szczypta szczęścia okazuje się również przydatna w osiągnięciu rozpoznawalności na globalnym rynku filmowym.

„Cały czas czuję, jakbym był w trakcie hackowania systemu. I nie do końca wierzę, że to się dzieje. Na początku byłem przerażony. Ja nigdy nie myślałem, że będę robił filmy, a co dopiero, że pierwszy film, jaki do mnie przyjdzie w życiu, przyjdzie ze Stanów Zjednoczonych!” – opowiadał Witold Szabłowski, dziennikarz i reportażysta.

Punktem wyjścia była jego książka „Jak nakarmić dyktatora”, która po ukazaniu się w Stanach Zjednoczonych spotkała się z bardzo dobrą recenzją w „The New York Times”. Przełomem było zainteresowanie ze strony Concordia Studio, należącego do Laurene Powell Jobs, co było dla autora momentem dużego zaskoczenia i sprowokowało go do wejścia w świat agentów i menedżerów oraz poruszania się w realiach międzynarodowych produkcji.

Chociaż projekt wielokrotnie zmieniał swoją koncepcję, a prawa do ekranizacji kilkukrotnie wracały do autora, udało się doprowadzić go do etapu realizacji. W czerwcu 2026 roku podczas festiwalu Tribeca w Nowym Jorku odbyła się światowa premiera dokumentu opartego na jego książce, przy którym pełnił funkcję współautora scenariusza i koproducenta. Jak podkreślał, wciąż pozostaje nadzieja na powstanie pełnometrażowej fabuły.

Niektóre cechy wynikające z narodowości stanowią unikatowy zasób, który bywa doceniany w skali globalnej. Jak podkreślał Witold Szabłowski, istotną rolę odgrywa w tym środkowoeuropejska wrażliwość – filtr, przez który patrzy na świat, a zarazem swoisty most ułatwiający komunikację i budowanie porozumienia z odbiorcami.

Dyskusja, początkowo oparta na prywatnych doświadczeniach gości, z czasem przekształciła się w wymianę opinii i obserwacji dotyczących współczesnego rynku filmowego oraz dynamicznych zmian zachodzących w jego obrębie.

Rozmówcy zwrócili uwagę na rosnącą rolę platform streamingowych, które umożliwiają szersze rozpowszechnienie polskich produkcji, a jednocześnie mogą wywoływać u współczesnych widzów poczucie zagubienia wobec nadmiaru dostępnych tytułów. Dyskutowano również o rosnącej popularności niskobudżetowego kina gatunkowego, którego autorami są niezależni, alternatywni twórcy, często stawiający pierwsze filmowe kroki w przestrzeni internetowej.

Jedną z najistotniejszych kwestii, którymi – według Anety Hickinbotham – trzeba się zaopiekować, jest potrzeba większej edukacji filmowej oraz kształtowania nawyku chodzenia do kina od najmłodszych lat. Producentka odwoływała się przy tym do własnych doświadczeń rodzinnych, wskazując, że regularne wizyty w kinie z córką od wczesnego dzieciństwa sprawiły, iż stało się ono dla niej naturalnym sposobem spędzania wolnego czasu.

Sytuacja na rynku filmowym staje się coraz bardziej skomplikowana. Producentka zwracała uwagę na rosnące trudności w finansowaniu produkcji oraz coraz większą ostrożność inwestorów, co sprawia, że sprzedaż praw ekranizacyjnych staje się coraz bardziej wymagająca. „Quo vadis, kinematografio?” – pytała odrobinę retorycznie, a odrobinę ze szczerym zainteresowaniem tym, co będzie dalej.

„Brakuje nam w tym XXI wieku takiego pazura, zadziora. Myślę, że teraz czasy są tak trudne dla wielu – i w Stanach, i w Polsce – że ludzie chętnie popadają w totalny eskapizm. Na przykład horror sprawia, że ludzie mogą zapomnieć – pobać się, poczuć coś szybko i zapomnieć o tym. Albo właśnie kino przyjemne i ładne, opowiadające o czymś, co nam się nie dzieje. Możemy się oderwać od nieprzyjemnych spraw, pomarzyć i wyjść z kina. Zrobiłam parę lat temu film, który bardzo lubię – „Siubuk”. Opowiada o zmaganiach kobiety przez 19 lat jej życia z dzieckiem chorym na autyzm. Ważny i trudny. Po jednym z seansów młody chłopak zapytał mnie, dlaczego takie filmy nie powstają. Mogłabym powiedzieć tylko jedno: nie powstają, bo wy ich nie oglądacie – czyli nie chodzicie na pewne filmy do kina” – mówiła Aneta Hickinbotham.

Czy widzowie mogą mieć wpływ na rynek filmowy? Jak się okazuje – większy, niż mogłoby się wydawać. To właśnie publiczność, poprzez wybór konkretnych tytułów i gatunków, w dużej mierze kształtuje kierunek, w jakim rozwija się współczesna kinematografia. W tym sensie kino pozostaje wspólną przestrzenią twórców i odbiorców, a odpowiedzialność za jego dalsze losy spoczywa po obu stronach ekranu.

W CKK Jordanki o godz. 15:00 zaprezentujemy Tess w reżyserii Romana Polańskiego. Po projekcji odbędzie się spotkanie z wybitną aktorką, tegoroczną laureatką Złotego Anioła za niepokorność twórczą Nastassją Kinski.

W Cinema City o godz. 16:00 pokażemy Zajęcia dydaktyczne w reżyserii Ryszarda Bugajskiego. Po seansie zapraszamy na spotkanie z Marią Mamoną, Anną Nehrebecką i Jackiem Petryckim. Również o godz. 16:00 pokażemy Krótką historię o miłości w reżyserii Ludoviki Rampoldi w ramach sekcji MUST SEE MUST BE oraz Las w reżyserii Joanny Zastróżnej w paśmie Forum. Po projekcji odbędzie się spotkanie z reżyserką, Patrycją Ryłko-Khamis, Sandrą Korzeniak, tegorocznym jurorem Konkursu Głównego On Air Andrzejem Chyrą i Krzysztofem Dziemaszkiewiczem. O godz. 16:10 zapraszamy na With Hasan in Gaza w reżyserii Kamala Aljafariego w ramach sekcji Inna perspektywa.

O godz. 18:00 w Cinema City pokażemy dwa filmy z pasma MUST SEE MUST BE: Renoir w reżyserii Chie Hayakawy oraz Ablaze w reżyserii Thomasa Kruithofa. O godz. 18:30 zaprezentujemy Renovation w reżyserii Gabrielė Urbonaitė w sekcji Nowe Kino Litwy. Po projekcji z publicznością spotka się Žygimantė Elena Jakštaitė. O godz. 19:00 odbędzie się pokaz Safe Exit w reżyserii Mohammeda Hammada w ramach pasma Inna perspektywa. Wieczorem, o godz. 20:00, pokażemy Młodszą siostrę w reżyserii Hafsii Herzi w sekcji Forum, a o godz. 20:15 Heysel 85 w reżyserii Teodory Any Mihai w paśmie MUST SEE MUST BE.

W Dworze Artusa o godz. 17:00 odbędzie się wyjątkowe wydarzenie Polscy twórcy, światowe kino. Kulisy międzynarodowych produkcji. W spotkaniu wezmą udział wybitne aktorki Alicja Bachleda-Curuś i Anna Próchniak, a także producentka Aneta Hickinbotham oraz producent Witold Szabłowski.

Podczas uroczystej Gali Zamknięcia Medalem Prezydenta Miasta Torunia „Thorunium” zostanie odznaczony Bogusław Linda, Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri otrzyma Łukasz Simlat, a Złoty Anioł za niepokorność twórczą powędruje do Nastassji Kinski.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z 24. MFF BellaTOFIFEST.

Prowadzący spotkanie Jarosław Jaworski rozpoczął od pytania o genezę filmu. Marek Nowowiejski opowiedział o długiej drodze scenariusza – od 2002 roku, kiedy fragmenty jednej z pierwszych wersji ukazały się w miesięczniku „Dialog”, po moment zdobycia funduszy niemal ćwierć wieku później. Jak podkreślał, czas zadziałał na korzyść projektu, bo gdyby powstał wcześniej, byłby zupełnie innym filmem.

Jakub Gierszał mówił o niejednoznaczności moralnej swojego bohatera. Zależało mu, by nie stworzyć „spiżowego” bohatera przepełnionego oczywistym heroizmem, lecz człowieka, w którym przez cały film toczy się wewnętrzna walka. Anna Próchniak, grająca żonę protagonisty, podkreślała z kolei emocjonalność swojej postaci i to, że pozwala ona spojrzeć na Karola z innej perspektywy.

„Nie zastanawiam się nad tym aż tak mocno czy to jest silna bohaterka czy nie. Chciałabym, żeby była ludzka, człowiek nie jest tylko silny. Ja nie jestem tylko silna, bywam słaba, czasami bardzo”.

Jednym z najważniejszych tematów spotkania okazał się patos w kinie historycznym. Bogusław Linda nawiązał do filmografii Bohdana Poręby, w której „jest dużo patriotyzmu, a mało sztuki”. Marek Nowowiejski podkreślił, że twórcom zależało na uniknięciu takiego tonu.

„Naszą intencją od początku było, żeby nie było patosu. W związku z tym jesteśmy bardzo wdzięczni za tę recenzję. Bałbym się, gdyby ktoś napisał, że bił patos”.

Anna Próchniak zwróciła uwagę, że Łukasz Palkowski pokazuje bohaterów z wadami, zaletami i pełną paletą emocji.

„Mogę powiedzieć tylko z mojego punktu widzenia, że ja zawsze bardziej empatyzuję z bohaterami z którymi mogę się utożsamić. Nie będę się utożsamiać z patosem, to nie jest mój język miłości”.

„Jeżeli film szuka patosu to znaczy, że nie szuka ludzi”.

Bogusław Linda dodał, że jego zdaniem nie istnieje kino historyczne w ścisłym sensie.

„Jest kino kostiumowe, ale ludzie się nie zmieniają od wieków. I jeżeli opowiadamy o jakichś problemach, które mają nas poruszyć i chcemy opowiadać o tamtych ludziach to naprawdę opowiadamy o sobie w tamtej w epoce, w tamtym kostiumie. Nadal są to filmy, które mówią o ludziach. O pewnych decyzjach, wyborach”.

Marek Nowowiejski podsumował, że wartości powinny wynikać z historii organicznie, bo inaczej łatwo wpaść w patos.

„Kino opowiada historie, ale nie powinno być intencjonalnie nasycone tymi wartościami”.

Na zakończenie Jarosław Jaworski zapytał o rolę kina w ukazywaniu autorytetów i życiowych zasad w epoce mediów społecznościowych. Bogusław Linda odpowiedział, że wspólne spotkanie w sali kinowej jest dla niego bardzo poruszające.

„Myślę, że kino dla mnie w pewien sposób umiera. Już się kończy epoka kina, zaczyna się kompletnie inna, sam jestem ciekaw jaka. To, że się spotykamy na tej sali jest dla mnie bardzo wzruszające.”

„Dobry Chłopiec” to najnowszy film Jana Komasy, wyprodukowany przez Jerzego Skolimowskiego we współpracy z Jeremym Thomasem. Fabuła została oparta o scenariusz autorstwa Bartosza Bartosika, będący jego debiutem pisarskim. Film to psychologiczny thriller opowiadający historię 19-letniego Tommy’ego, który po jednym ze swoich zwyczajowych wybryków zostaje nagle porwany. Po odzyskaniu przytomności orientuje się, że został uwięziony w piwnicy domu pewnej niepokojącej rodziny, która z nieznanych mu powodów usiłuje wymusić na nim zmianę charakteru.

Jerzy Skolimowski przyznał, że początkowo nie był w pełni przekonany do tekstu. Jednak coś nie dawało mu spokoju – dostrzegał w nim pewną wartość, którą chciał rozwinąć, lecz miał wrażenie, że nie był stanie zrobić tego sam. Stąd narodziła się współpraca z reżyserem filmu, Janem Komasą. Nie jest to jednak pierwsze skrzyżowanie dróg tych dwóch artystów. Komasa opowiedział o tym, jak twórczość Jerzego Skolimowskiego inspirowała go już od czasów studiowania w szkole filmowej, kiedy to razem z kolegami wypożyczali jego filmy na kasetach wideo.

„Filmy Jerzego Skolimowskiego to były te filmy, które nas trzymały przy życiu. (…) Zawsze filmy Pana Jerzego były tymi filmami, które pokazywały mi, że niepokorność mimo tego, że ma dużą cenę, to po prostu opłaca się artystycznie, dla samego siebie, żeby być sobą tak do końca.”

Jan Komasa wspominał czasy poznania Jerzego Skolimowskiego po raz pierwszy, kiedy jego debiut, „Sala Samobójców”. trafił na festiwal Mastercard OFF CAMERA, gdzie Pan Jerzy znalazł się wśród Jury. Od tamtego momentu nawiązała się między nimi nić porozumienia.

Ujawnione zostały kulisy castingu do produkcji. Kiedy w roli Kathryn została obsadzona Andrea Riseborough, jej agentka, będąca też agentką Stephena Grahama, mu również zaproponowała rolę w filmie. Warto zaznaczyć, że casting odbył się przed sukcesem miniserialu „Dojrzewanie”, w którym Graham grał jedną z głównych ról. Komasa śmiejąc się dodał, że aktor najpierw zaakceptował rolę, a dopiero potem przeczytał scenariusz i ze zdumieniem zareagował na postać, którą miał przez cały film odgrywać.

Twórcy zdradzili, że dom, który stanowi centrum wydarzeń filmu, jest w rzeczywistości połączeniem trzech domów znajdujących się w trzech różnych miejscach – wnętrze mieszkania zostało zbudowane w halach w Sękocinie, pod Warszawą. Natomiast zarówno przód, jak i tył domu znajdowały się w zupełnie innych lokalizacjach, na terenie Anglii.

Z tego powodu, jedna z ostatnich scen filmu była szczególnie trudna do zrealizowania pod względem technicznym – bohater, w którego wcielał się Anson Boon musiał w niej reagować na sceny zza okna, które były nakręcone dopiero 2 tygodnie później. Jan Komasa opowiedział również o skomplikowanej pracy nad warstwą emocjonalną w tej scenie.

„Łatwe są sceny, w której bohater czuje jedną rzecz. Ciekawiej się robi, kiedy czuje dwie lub trzy rzeczy. To jest strasznie trudne do zrobienia, bo może się to zrobić nieczytelne. (…) Ta scena była dla mnie kluczowa.”

Komasa podkreślił, jak bardzo ceni sobie doświadczenie współpracy z każdym zaangażowanym w produkcję filmu, szczególnie z Michałem Dymkiem przy zdjęciach, Agnieszką Glińską przy montażu oraz aktorami.

„Życzę wszystkim, żeby mieli okazję coś takiego przeżyć”

Na scenie spotkały się wybitne aktorki: Emilia Krakowska, Grażyna Szapołowska, Agata Buzek oraz Alicja Bachleda-Curuś. Spotkanie otworzyła Joanna Łapińska, dyrektorka artystyczna FPFF w Gdyni i członkini Europejskiej Akademii Filmowej, a poprowadził je Łukasz Maciejewski. Panie od razu wprowadziły na sali niemal rodzinną atmosferę, zbudowaną na kanwie wspólnych przeżyć, a publiczność rozczuliły dwa urocze pieski, które przybyły wraz z Agatą Buzek!

„Tytuł Aktorki Andrzeja Wajdy i poczucie, że jestem zaproszona, robią we mnie coś takiego, jakbym przynależała do jakiegoś ekskluzywnego klubu” – wyznała Agata Buzek.

Andrzej Wajda był reżyserem, który przede wszystkim słuchał. Nie tylko ludzi na planie, ale również aktorek i aktorów, dając im przestrzeń do proponowania własnych rozwiązań i rozwijania postaci. Ten motyw przewijał się przez całe spotkanie – niezależnie od tego, czy rozmowa dotyczyła pracy przy filmie „Pan Tadeusz”, czy pierwszych zdjęć próbnych.

Emilia Krakowska wspominała, że Wajda oczekiwał od aktorów własnych pomysłów i obdarzał ich zaufaniem. Zamiast narzucać gotowe rozwiązania, pozwalał swoim współpracownikom współtworzyć role.

„Na planie okazało się, że oczekuje propozycji i daje nam, otwiera nas, to chyba każda z nas powie, otwiera i daje wiarę w to, że rozumiemy to, co do nas mówi, i jakie ma marzenia” – mówiła.

Podobnie zapamiętała go Grażyna Szapołowska. Zwróciła uwagę na niezwykłą uważność reżysera, który potrafił wychwycić nawet mimochodem, en passant, wypowiedziane słowa i zachować je w pamięci. To właśnie w tej umiejętności wsłuchiwania się w ludzi dostrzegała źródło jego talentu do opowiadania historii i budowania filmowej narracji.

O partnerskim charakterze współpracy opowiadała również Alicja Bachleda-Curuś. Wspominała, że choć Wajda doskonale wiedział, jaki efekt chce osiągnąć, dawał aktorom poczucie, że ich zdanie ma znaczenie. Pytał o ich propozycje, uważnie ich wysłuchiwał, a potem zachęcał: „Zagrajcie nam to pięknie”. Dzięki temu każdy czuł się nie tylko wykonawcą jego wizji, ale również jej współtwórcą.

Może właśnie w tym tkwił sekret jego sukcesu. Umiejętność słuchania, zaufanie do ludzi i tworzenie atmosfery współpracy sprawiały, że każdy na planie czuł się częścią wspólnego przedsięwzięcia. Jak wspominała Emilia Krakowska:

„Na planie filmu, kiedy był i kręcił Andrzej Wajda, każdy był zajęty i zaangażowany w to, co się dzieje. Nie było tak, że ktoś był obojętny: tam się kręci, a jego to nie interesuje. Tak objąć taką liczbę ludzi entuzjazmem do pracy, to się tak często nie zdarza” – mówiła.

Aktorki podkreślały wyjątkowo osobisty charakter relacji, jakie łączyły je z mistrzem. Szczególnie ciepło wspominały odręcznie pisane piórem listy, które od niego otrzymywały – stanowiące piękny przykład dawnej kultury korespondencji i niezwykłej dbałości o osobisty kontakt. Dołączył do tych wspomnień również sam prowadzący spotkanie, przywołując z pamięci czasy, gdy był jeszcze młodym chłopcem i został wysłany, by dla lokalnej tarnowskiej gazety sporządzić wywiad z Andrzejem Wajdą, który nie dość, że przeczytał ten wywiad, to jeszcze wysłał list w odpowiedzi.

„To już jest opowieść o charakterze, prawda? To jest ten wielki Wajda, który poważnie traktuje dziennikarza akredytowanego na festiwalu BellaTOFIFEST, ale też jakiegoś anonimowego, bardzo młodego chłopca z Tarnowa” – podsumował Łukasz Maciejewski.

Dzięki temu osobistemu podejściu ludzie głęboko szanowali jego zdanie i pytali go o radę również w sprawach ważnych życiowo. Alicja Bachleda-Curuś przywołała moment, kiedy przyjechała wraz ze swoją mamą do Podkowy Leśnej, by spytać, co reżyser sądzi o pomyśle wyjazdu do Stanów i zdawania do szkoły aktorskiej w Nowym Jorku.

„Pan Andrzej dał mi tak zwane błogosławieństwo, zielone światło, więc jestem mu za to bardzo wdzięczna. Gdyby powiedział, żebym nie jechała, to pewnie bym została” – wspominała.

Zapytane o kobiety w filmach Andrzeja Wajdy, aktorki podkreśliły, że oglądając kreacje swoich starszych i młodszych koleżanek, zakochiwały się w kinie i uczyły się kina. Na pytanie, czy był reżyserem kobiet, Grażyna Szapołowska odpowiedziała:

„Nie tyle był reżyserem kobiet, co on wyczuwał kobiecość”.

Przypominając, że Andrzej Wajda studiował malarstwo, dodała:

„On patrzył na nas, na kobiety, jak na obraz…”

Na co Emilia Krakowska żartobliwie dopowiedziała, rozśmieszając przy tym całą salę:

„Rzeźbę też!”

Agata Buzek zaznaczyła również, że Wajda nie dokonywał w swojej głowie podziałów. Zarówno aktorkom, jak i aktorom stwarzał takie same możliwości, a na każdego patrzył przede wszystkim jak na człowieka. Jednych i drugich chciał zrozumieć, szukać ich osobowości, pragnień, potrzeb – i pokazywać to na ekranie.

„On kochał aktorów. To był reżyser, który kochał aktorów” – powiedziała.

Wspomnienia aktorek pokazały Andrzeja Wajdę nie tylko jako twórcę filmów, które na trwałe weszły do kanonu polskiej kinematografii, lecz przede wszystkim jako człowieka uważnego na drugiego człowieka. Być może właśnie dlatego po latach jego współpracownicy wspominają nie tylko wielkie role, lecz przede wszystkim relacje, które pozostawiły równie trwały ślad jak jego filmy.

Na wielkoformatowych zdjęciach znajdą się poza Wajdą: Agata Buzek, Grażyna Szapołowska, Maja Komorowska, Anna Seniuk, Ewa Ziętek, Alicja Bachleda-Curuś, Emilia Krakowska i Agnieszka Grochowska. Oglądać je będzie można 2 i 3 lipca przed CKK Jordanki, a później na Placu Teatralnym przed Urzędem Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym tegorocznej edycji festiwalu BellaTOFIFEST, która potrwa do 3 lipca 2026.

O godz. 18:00 zapraszamy do CKK Jordanki na wydarzenie specjalne – „Aktorki Andrzeja Wajdy”, organizowane w ramach projektu „50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W spotkaniu z festiwalową publicznością wezmą udział wybitne aktorki Grażyna Szapołowska, Emilia Krakowska, Anna Seniuk, Agata Buzek, Alicja Bachleda-Curuś oraz Joanna Łapińska, dyrektorka artystyczna FPFF w Gdyni.

Tego dnia odbędą się pierwszy w historii MFF BellaTOFIFEST warsztat jogi, które poprowadzi Julia Smużny. Zbiórka o 20:15 przy wejściu do CKK Jordanki, praktyka rozpocznie się o 20:30 na terenach zielonych w pobliżu budynku. Prosimy o zabranie własnych mat do ćwiczeń.

W Cinema City o godz. 16:00 pokażemy film Chopin, Chopin! w reżyserii Michała Kwiecińskiego w ramach pasma Rok ludzi filmu Kujaw i Pomorza. Seans zapowie Karolina Gruszka. Również o godz. 16:00 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy Blue Heron w reżyserii Sophy Romvari. Po projekcji z publicznością spotka się Iringó Réti. W ramach sekcji Forum o godz. 16:00 odbędzie się pokaz Takie jest życie w reżyserii Riccarda Milaniego. O godz. 16:10 pokażemy Brata w reżyserii Macieja Sobieszczańskiego, zakwalifikowanego do Konkursu Polskiego From Poland. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem.

O godz. 18:30 w Cinema City zaprezentujemy Pojedynek w reżyserii Łukasza Palkowskiego w ramach Konkursu Polskiego From Poland. Po projekcji festiwalowa publiczność spotka się z wyróżnionym Medalem Prezydenta Miasta Torunia „Thorunium” Bogusławem Lindą, Markiem Nowowiejskim, Anną Próchniak i Jakubem Gierszałem. O godz. 19:00 pokażemy Dobrego chłopca w reżyserii Jana Komasy, po którym odbędzie się spotkanie z reżyserem i Jerzym Skolimowskim. Również o godz. 19:00 zapraszamy na Franza Kafkę w reżyserii Agnieszki Holland, prezentowanego w Konkursie Polskim From Poland. Po seansie odbędzie się rozmowa z Marcinem Wierzchosławskim i Sandrą Korzeniak. O godz. 19:30 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy Vanillę w reżyserii Mayry Hermosillo, a po projekcji z widzami spotka się reżyserka.

W Dworze Artusa o godz. 20:00 pokażemy Brzezinę w reżyserii Andrzeja Wajdy. Projekcja jest częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu „50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z 24. MFF BellaTOFIFEST.

W CKK Jordanki o godz. 16:00 w Konkursie Polskim From Poland pokażemy Kandydatów śmierci w reżyserii Macieja Cuske. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem i Ewą Hoffmann. O godz. 18:30 zapraszamy na Naja – wiadomość z innego świata w reżyserii Jacka Kościuszko. Po projekcji festiwalowa publiczność spotka się z reżyserem, Anną Skrobiszewską, Wojciechem Skrobiszewskim, Sylwią Kościuszko i Rafałem Kołackim. O godz. 20:30 pokażemy Milk Teeth w reżyserii Mihaia Mincana w ramach pasma Forum.

O godz. 19:00 zapraszamy na Wieczór teledysków Kayax. Tego dnia plac przed Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki w Toruniu zamieni się w plenerowe kino muzyczne. Wstęp wolny.

W Cinema City o godz. 16:00 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy A Sad and Beautiful World w reżyserii Cyrila Arisa. Po seansie z publicznością spotka się Hasan Akil. W Konkursie Polskim From Poland pokażemy Klarnet w reżyserii Toli Jasionowskiej, a po projekcji zapraszamy na spotkanie z reżyserką i tegorocznym jurorem Konkursu Głównego On Air Andrzejem Chyrą. Również o godz. 16:00 odbędzie się pokaz nagrodzonego Srebrnym Lwem na MFF w Wenecji Głosu Hind Rajab w reżyserii Kaouther Ben Hanii w ramach sekcji Forum. O godz. 17:45 zaprezentujemy Dump of Untitled Pieces w reżyserii Melika Kuru w ramach sekcji MUST SEE MUST BE. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem. O godz. 18:30 pokażemy film Lis i różowy księżyc w reżyserii Mehrdada Oskoueiego i Sorayi Akhlaghi, w ramach pasma Inna perspektywa. O godz. 19:00 festiwalowa publiczność obejrzy Godej do mie w reżyserii Roberta Talarczyka, prezentowany w Konkursie Polskim From Poland. Po projekcji odbędzie się spotkanie z Agnieszką Radzikowską i Adrianem Gradem. Również o godz. 19:00 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy film Yugo Florida w reżyserii Vladimira Tagicia, po którym zapraszamy na rozmowę z reżyserem.

W Dworze Artusa o godz. 17:00 odbędzie się pokaz dokumentu Ślady głosów. Tereny nagrań Rafała Kołackiego w reżyserii Grzegorza Kaźmierskiego, prezentowanego w paśmie Rok ludzi filmu Kujaw i Pomorza. Po seansie zapraszamy na spotkanie z reżyserem, Rafałem Kołackim i Katarzyną Mikitą. O godz. 19:00 pokażemy Panny z Wilka w reżyserii Andrzeja Wajdy. Projekcja jest częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu „50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z 24. MFF BellaTOFIFEST.

„Borderline” to thriller opowiadający historię ornitologa, który pogrążony w żałobie po samobójstwie żony w wyniku jednego incydentu zostaje uwikłany w działalność siatki przemytników. Szybko okazuje się, że granice – fizyczne i moralne – bardzo łatwo przekroczyć.

Pomysł na tę historię narodził się w czasie pandemii. To właśnie to doświadczenie stało się dla reżysera impulsem do refleksji nad tym, jak bardzo ludzie potrafią się od siebie oddalać i jak łatwo wznoszą między sobą niewidzialne mury.

Aktor podkreślił, że Jonynas jest reżyserem wyróżniającym się ciekawym podejściem zarówno do kreowanych przez siebie postaci, jak i do aspektów wizualnych. Wyjaśniał mu, że stworzył postać ornitologa, który sam pozostaje uwięziony we własnym wnętrzu niczym w klatce – jak ptaki, którymi się zajmuje.

„To była moja pierwsza główna rola w pełnometrażowym filmie fabularnym, więc było to dla mnie zupełnie nowe doświadczenie. Wcześniej grałem wprawdzie epizodyczne role w filmach oraz główne role w produkcjach krótkometrażowych, jednak był to mój pełnometrażowy debiut jako odtwórcy głównej roli” – mówił aktor.

Opowiedział również o tym, ile wysiłku fizycznego kosztowała go ta rola. Musiał znacząco przybrać na wadze, nauczyć się jeździć motorówką oraz przez trzy miesiące codziennie wchodzić do lodowatej wody, ponieważ film kręcono na litewskim wybrzeżu późną jesienią i na początku zimy.

„To było w sumie ekscytujące. Nigdy bym nie pomyślał, że będę chciał wchodzić do lodowatej wody czy brać zimne prysznice – nie ma mowy”.

Jednak najcięższym wyzwaniem było pokazanie tego, jak bohater doświadcza zespołu stresu pourazowego.

„On jest wewnętrznie wypalony. Jedyne, co odczuwa, to napięcie i niepokój, ale to wszystko. Nie zostało w nim więcej emocji. Jest jakby martwy w środku”.

Nie było to łatwe również dlatego, że – jak sam mówił – dla aktora dramatycznego, jakim jest Šarūnas Zenkevičius, dużą potrzebą jest wyrażanie emocji. Reżyser miał jednak inną wizję postaci i w wielu scenach nie pozwalał na takie podejście. W rezultacie aktor musiał znaleźć inny sposób pracy nad rolą, aby w pełni oddać jej charakter.

Najciekawsze, a zarazem najtrudniejsze było to, że bohater w dużej mierze buduje w sobie napięcie i dystansuje się od wydarzeń, stawiając wokół siebie swoisty emocjonalny mur.

Głównym wątkiem, który nie pozwala ani bohaterowi, ani widzowi zaznać spokoju, jest samobójstwo żony. Główny bohater obwinia o nie swoją córkę, z którą praktycznie nie ma relacji. Dziewczyna, będąca w spektrum autyzmu, postrzegana jest przez własnego ojca jako brzemię.

„To, co było dla mnie szczególnie trudne zarówno jako człowieka, jak i aktora, to fakt, że musiałem w pewnym sensie nienawidzić własną córkę”.

Film nie daje jednoznacznego rozstrzygnięcia. Jest jednak niezwykle przejmującym wniknięciem w mechanizmy traumy i w to, co dzieje się, kiedy po śmierci bliskiej osoby nie jesteśmy w stanie uporać się z samymi sobą.

Trzeciego dnia 24. MFF BellaTOFIFEST w Cinema City pojawili się Piotr Głowacki i Dawid Janicki. Opowiedzieli o swojej przyjaźni, wspólnych projektach i drodze od toruńskich podwórek do największych produkcji polskiego kina.

Prowadzący spotkanie, Jarosław Jaworski, od razu nawiązał do ich wspólnych korzeni:

Łączącym was elementem jest liceum w Toruniu. Między wami była różnica jednej klasy. Jak wyście siebie w liceum odnaleźli? – zapytał.

Razem kandydowaliśmy na przewodniczącego samorządu szkolnego… i oboje się nie dostaliśmy – zaśmiał się Dawid Janicki.

Ta anegdota pokazała, że spotkanie będzie nie tylko opowieścią o filmie, ale przede wszystkim historią o przyjaźni.

Piotr Głowacki swoją przygodę ze sztuką zaczynał w Toruniu, a dokładniej w Spiętym Teatrze Spinaczy. Jednak film pojawił się w jego życiu znacznie wcześniej niż mogłoby się wydawać.

Myśleliśmy, że robimy filmy – swoje, niezależne. Moi rodzice są tu z nami [na widowni] i używaliśmy kamery, którą tata kupił, na małe kasetki. Na tym kręciliśmy filmy. Byliśmy pod wpływem Tarantino: walki na dachach wieżowców, na ciężarówkach – wspominał aktor.

Przez długie lata to teatr był jego największą miłością:

Idąc do teatru, czułem, że idę do teatru, że to mnie kręci. Do trzydziestki byłem w teatrze, potem przyszedł film… Sam przyszedł. Zacząłem zwalniać się z prób i odpuściłem, przestałem już chodzić do teatru.

Dziś ma na koncie role w ponad 60 filmach, nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego i Polską Nagrodę Filmową Orzeł. Mimo ogromnego sukcesu, jak sam podkreślał, to właśnie Toruń i teatralne korzenie ukształtowały go jako artystę.

Dawid Janicki też nie szedł prostą drogą. Po studiach z archeologii trafił do filmu przez pracę przy festiwalach. Dziś jest współwłaścicielem East Studio, a na jego koncie znajduje się „Broad Peak”, jeden z najtrudniejszych logistycznie filmów w historii polskiego kina. Jak mówił, produkcja filmowa to nie tylko sztuka, ale przede wszystkim ogromna odpowiedzialność i praca zespołowa.

Na spotkaniu nie mogło zabraknąć przedpremierowego pokazu teasera filmu „Adam” w reżyserii Tomasza Matuszczaka. Publiczność zobaczyła materiał, który – jak szybko wyjaśnił producent – nie jest wersją docelową, ponieważ dystrybutor pracuje nad własną wersją. Mimo że był to zwiastun, widzowie mogli poczuć klimat produkcji, która ma trafić do kin w 2027 roku.

Kiedy prowadzący zapytał, dlaczego twórcy postawili na ten sam duet aktorski co w „Broad Peaku”, producent odpowiedział wprost:

Bo są to świetni aktorzy.

Dla Piotra Głowackiego praca nad filmem o Adamie Małyszu to nie tylko wyzwanie zawodowe, ale także osobista refleksja nad siłą charakteru i determinacją.

Na koniec spotkania Jaworski zapytał, czy warto dziś, będąc w Toruniu, próbować swoich sił w filmie. Głowacki nazwał Toruń niezwykłą trampoliną.

To miasto ma taki układ społeczny, w którym co dziesiąta osoba studiuje. Ma też wszystkie walory miasta kultury, takie jak kino czy teatr. Jeśli masz ambicje związane z kulturą, to warto próbować – przekonywał.

Podkreślił, że to właśnie w Toruniu nauczył się marzyć i wierzyć w swoje możliwości.

Z kolei Janicki powiedział, że najlepszą odpowiedzią na to pytanie jest film o Małyszu, który właśnie powstaje:

Pokazuje moment, jak Adam na początku kariery miał pod górę i wspina się na szczyt. Ta historia jest o tym, że warto marzyć i próbować, bo jeśli tego się nie robi, to się nie uda – podsumował producent.

Spotkanie zakończyło się gorącymi brawami. Choć Głowacki i Janicki wyjechali z Torunia, to Toruń – jak sami przyznali – nigdy tak naprawdę z nich nie wyszedł. Ich historia jest dowodem na to, że marzenia, nawet te najśmielsze, mogą się spełnić.

Robert Talarczyk, świetny reżyser, ale także ciekawy aktor i dyrektor Teatru Śląskiego w Katowicach, parę lat temu wyreżyserował w „Śląskim” autorski spektakl „Godej do mie”.

Dwoje aktorów, Agnieszka Radzikowska i Dariusz Chojnacki, nieoczywista przestrzeń. Zamiast sceny, czwartej ściany, pokój hotelowy. I widzowie jako uczestnicy przejmującej psychodramy. Bo Radzikowska z Chojnackim zagrali w tym przedstawieniu parę w kryzysie, w kryzysie spowodowanym dramatem, dla którego nie ma wystarczających słów…

Novum spektaklu było także to, że bohaterowie rozmawiali po śląsku, w języku śląskim, ale to byli ludzie pokazani w kontrze do górniczego stereotypu utrwalonego chociażby przez kino Kutza. „Ślōnskŏ godka” zarezerwowana była przecież dla mieszkańców familoków, ludzi gorzej radzących sobie z rzeczywstością od innych. Tymczasem niespodzianka. Tak jakby Tennessee Williams albo Edward Albee trafili na śląskie salony. I to zadziałało świetnie, to chwyciło – i zachwyciło.

Film „Godej do mie”, pełnometrażowy reżyserski debiut Talarczyka, jest filmowym rozwinięciem tamtego pomysłu. Ze spektaklu pozostało małżeństwo w kryzysie, ale pojawiły się także nowe wątki (kreacje Grażyny Bułki i Michała Żurawskiego), kamera Marka Traskowskiego wyszła w przestrzeń miejską, ale język, język śląski, pozostał kluczowy. Stanowi drogę do porozumienia z widzem pamiętającym śląską mitologię i czującym, że ta droga ma jeszcze wiele rozwidleń i korytarzy. Jest odrębnością i zbiorowością zarazem.

Jako kurator „From Poland”, jestem bardzo szczęśliwy, że na „Tofifeście” mamy ten tytuł w naszym programie, i że będzie to pierwszy publiczny pokaz filmu.

W CKK Jordanki o godz. 12:00 w ramach pasma Forum pokażemy film To był zwykły przypadek w reżyserii Jafara Panahiego, nagrodzony Złotą Palmą na MFF w Cannes. O godz. 14:00 zaprezentujemy No Good Men w reżyserii Shahrbanoo Sadat w sekcji MUST SEE MUST BE. W tym samym paśmie o godz. 16:00 odbędzie się pokaz Hot Water w reżyserii Ramziego Bashoura. O godz. 18:00 zapraszamy na pokaz nagrodzonej za reżyserię w MFF Cannes Ojczyzny w reżyserii Pawła Pawlikowskiego, prezentowaną w sekcji Polonica. Po seansie festiwalowa publiczność spotka się z producentką filmu, Ewą Puszczyńską. O godz. 20:30 pokażemy Wypadek fortepianowy w reżyserii Quentina Dupieux w ramach pasma MUST SEE MUST BE.

W Cinema City o godz. 16:00 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy I Understand Your Displeasure w reżyserii Kiliana Armando Friedricha. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem oraz Louisem Dickhautem. Również o godz. 16:00 pokażemy Silver w reżyserii Natalii Koniarz w ramach sekcji Niepokorne. O godz. 18:00 w Cinema City zaprezentujemy LARP. Miłość, trolle i inne questy w reżyserii Kordiana Kądzieli, zakwalifikowany do Konkursu Polskiego From Poland. O godz. 19:00 w Konkursie Głównym On Air pokażemy Hijrę w reżyserii Shahad Ameen. Po projekcji zapraszamy na rozmowę z Ghaliah Amin. Również o godz. 19:00 odbędzie się pokaz Arek. Mama. Panorama w reżyserii Mikołaja Janika w ramach pasma Forum. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem oraz Arkiem Pasożytem.

W Dworze Artusa o godz. 19:00 zapraszamy na Wałęsę. Człowieka z nadziei w reżyserii Andrzeja Wajdy. Projekcja jest częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu „50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z 24. MFF BellaTOFIFEST.

Spotkanie rozpoczęły słowa prowadzącego, Jarosława Jaworskiego, skierowane do reżysera:

„Wojciechu, ja ci kiedyś powiedziałem, że jesteś sumieniem narodu, i podtrzymuję to zdanie”.

„Dom dobry” jest kolejną głośną produkcją Wojciecha Smarzowskiego, która wzbudza skrajne emocje. Tym razem reżyser skupia się na problemie przemocy domowej. W rolę ofiary wciela się Agata Turkot, a oprawcę gra Tomasz Schuchardt. Film bierze udział w Konkursie Polskim From Poland.

Reżyser opowiedział widzom o złożonym procesie powstawania filmu – o tym, jak pomysł narodził się podczas pandemii COVID-19, kiedy w wielu polskich domach problem przemocy znacząco się nasilił, a możliwość kręcenia produkcji filmowych w wielu lokacjach była mocno ograniczona. Stąd bardziej kameralny film, opowiadający historię opartą na dokładnym researchu: literaturze poruszającej to zagadnienie oraz wielu rozmowach z kobietami, które doświadczyły przemocy.

„Jak już z nimi porozmawiałem, to wiedziałem, że ten film muszę zrobić, ponieważ te historie były bardzo mocne, poruszające, niesamowite. Co innego rozmawiać, a co innego czytać, bo czasami cisza jest mocniejsza niż słowa” – mówił Wojciech Smarzowski.

Tomasz Schuchardt, laureat Złotego Anioła za niepokorność twórczą, opowiedział o tym, jak rozumiał graną przez siebie postać:

„Sytuacje takie jak nałóg, bestialstwo i przemoc to rzeczy, które bardzo często wynikają z przekroczeń. Najpierw pozwolę sobie na coś, jeżeli to się już wydarza, brnę w to dalej, bo co mi zrobią? No i tak się dzieją dramaty. (…) Przemocowiec to osoba poszukująca ofiar.”

Laureatka Złotego Anioła dla Europejskiej Aktorki BellaWomanAgata Turkot, wcielająca się w doświadczającą przemocy Gosię, podzieliła się kulisami realizacji wymagających scen. Mówiła o atmosferze, która panowała na planie po nagraniu jednej z najbardziej brutalnych scen, w której bohaterka pada ofiarą gwałtu:

„Nikt nie był w stanie spojrzeć sobie nawzajem w oczy, bo czuliśmy, że coś się wydarzyło”

Podczas spotkania zaznaczyła, że na planie czuła się zupełnie bezpiecznie. Jednocześnie przy odgrywaniu najtrudniejszych scen, siłą rzeczy, miała wrażenie, że doznała cząstki tego, czego muszą doświadczać ofiary przemocy seksualnej. Opowiedziała o tym, że przeżycie to ujawniło jej prawdziwe oblicze ogromnego wstydu, który towarzyszy doświadczeniu przemocy seksualnej.

„Chciałam schować się w koszu na śmieci i nie musieć z niego wychodzić do następnego dnia” – wyznała poruszona aktorka.

Podczas rozmowy podjęto także problem przemocy domowej w małych miastach, gdzie często najtrudniej o to, by została ona zauważona i napiętnowana. Twórcy zwrócili uwagę na szczególny wpływ, jaki film wywarł właśnie w takich społecznościach.

„Po to zrobiłem ten film, żebyśmy się nauczyli zauważać” – stwierdził w jednej ze swoich wypowiedzi Wojciech Smarzowski.

Na koniec każdy z twórców podzielił się wnioskami wyciągniętymi z realizacji filmu. Pojawiły się refleksje o tym, jak ważne jest zauważanie przejawów przemocy w najbliższym środowisku i reagowanie na nią tak szybko, jak to możliwe.

W swojej ostatniej wypowiedzi Tomasz Schuchardt, odwołując się do wspomnień z dzieciństwa, opowiedział o kobietach, które doświadczały przemocy we wsi, w której dorastał. Tym samym wyraził wdzięczność za powstanie filmu:

„Czuję, że Wojtek dał im głos”.

Prowadzący, Błażej Hrapkowicz, rozpoczął od pytania do reżyserki o powody, dla których zdecydowała się obrać konwencję kina drogi.

„Zaczęło się w mojej głowie od takich obrazków: droga, zboże, jasność, dobroć” – odpowiedziała Zuzanna Grabowska, opowiadając o tym, jak piękno przydrożnej natury wprowadzało twórczynie w ich organiczny proces tworzenia i towarzyszyło im podczas pracy.

Jednak przyroda nie zawsze chciała współpracować z filmowcami, co było szczególną trudnością dla cierpiącej na arachnofobię Agaty Wątróbskiej.

„Po prostu wyruszyłyśmy w tę drogę i to się tworzyło” – podsumowała reżyserka.

Następnie scenarzystki i odtwórczynie głównych ról, Zuzanna Grabowska i Agata Wątróbska, wcielające się w filmie w byłe przyjaciółki, które podczas wspólnej drogi na pogrzeb zyskują okazję do odbudowania swojej relacji, zaczęły mówić o tym, jak ich filmowe i pozaekranowe więzi wzajemnie na siebie oddziaływały. Mimo że sama historia jest dziełem fikcji, twórczynie obficie czerpały ze swoich życiowych doświadczeń.

„Studiowałyśmy razem, mieszkałyśmy razem, znamy się jak dwa ślepe konie” – powiedziała Agata Wątróbska, po czym podzieliła się wątpliwościami, które miała przed rozpoczęciem współpracy nad projektem.

Obawiała się, czy potencjalne kreatywne tarcia na planie nie zaszkodzą ich przyjaźni.

Zuzannę Grabowską cechował w tej kwestii nieustanny spokój.

„Mówiła, że nie będzie tak, że jeszcze z tej drogi wrócimy mocniejsze. No i miała rację” – stwierdziła Agata Wątróbska.

„Moją drogą rzadziej przemierzaną było kino i dziękuję ci, Zuziu, że w tę drogę mnie zabrałaś, że ten debiut aktorski jest z najlepszą przyjaciółką”.

Janusz Chabior, wcielający się w Mariana – postać początkowo niepokojącą, a po bliższym poznaniu wyjątkowo poczciwą – opisał charakter projektu jako przyjacielsko-rodzinny ze względu na liczne więzi łączące jego twórców. Bardzo pozytywnie ocenił też całe doświadczenie.

„Oglądam ten film drugi raz i po raz kolejny się wzruszam” – mówił aktor.

Pogratulował twórczyniom stworzenia poruszającej historii niewielkim nakładem środków.

„Film drogi, a tani” – zażartowała reżyserka.

Producentka Sylwia Witkowska stwierdziła, że do zaangażowania się w projekt przekonało ją słowo „przyjaźń” oraz wzajemna wiara w siebie, którą miały z córką i współproducentką, Vicky Witkowską. Za kluczowe uznała ogromne wsparcie otrzymane od wielu osób z województwa kujawsko-pomorskiego, m.in. Edyty Macieji-Morzuch oraz burmistrzów Szubina i Górzna.

Anna Malatyńska, odpowiedzialna za realizację zdjęć, opowiadała o trudnościach wiążących się z dostosowywaniem do dynamicznych zmian pogody w plenerze.

„Szczególnie w kinie niezależnym nie można czekać na właściwe słońce. Słyszę o operatorach, którzy czekają na światło i wstrzymują zdjęcia, żeby mieć perfekcyjne światło. A ja powiem, że ważniejsza jest prawda momentu, historii między aktorami i zdjęciami. Trzeba łapać to, co się objawia przed nami, zamiast z tym walczyć” – mówiła.

Na potwierdzenie tych słów przytoczyła historię tego, jak całkowicie niezamierzenie w finałowej scenie pojawił się deszcz, co jej zdaniem przysłużyło się filmowi.

„Limitacje to jest powołanie do czegoś innego. To, jak gdyby ten film nam szeptał, że: ‘Nie, ta scena nie ma być w słońcu, piękna i romantyczna’. Tego nie trzeba kontrolować, tylko trzeba z tym tańczyć” – dodała.

Kompozytor Łukasz Borowiecki opowiedział z kolei, jak realizował zlecone mu przez reżyserkę interesujące zadania, takie jak stworzenie przyśpiewki dziecięcej czy piosenki końcowej, do której tekst napisał Artur Andrus. „Zuza powtarzała mi cały czas, że to jest film o kobietach, film kobiecy”. Wizję twórczyni starał się wcielać w życie umieszczając w ścieżce dźwiękowej głosy żeńskie w różnych formach.

Na zakończenie prowadzący poruszył motyw odkładania na później nierozwiązanych problemów w relacjach międzyludzkich.

„Czasem trzeba zawalczyć o tę drugą osobę, a czasem trzeba przebaczyć. Czasem trzeba popatrzeć na coś z dystansu, zacisnąć zęby, wykonać pierwszy krok. Ja znam wiele osób, które tego nie zrobiły i do tej pory nie mogą sobie wybaczyć, bo potem już było na to za późno” – powiedziała Agata Wątróbska.

„Uważam, że człowiek jest najważniejszy i w drugim człowieku możemy znaleźć oparcie. Czasem są jakieś sytuacje, niedopowiedzenia, coś narosło w nas, w przyjaźni czy w rodzinie. Wystarczy o tym porozmawiać i to się rozpłynie” – dopowiedziała Zuzanna Grabowska.

Zadeklarowała także, że kolejną rzeczą, którą chciała pokazać tym filmem, jest to, że strata kogoś bliskiego nie musi wiązać się wyłącznie z cierpieniem i że również z tak trudnego doświadczenia da się wynieść coś dobrego.

Po spotkaniu publiczność została zaproszona do skosztowania powracającego przez cały film ciasta, czyli „babki przyjaźni”.

W CKK Jordanki w ramach Konkursu Polskiego From Poland odbędą się dwa pokazy. O godz. 15:45 festiwalowa publiczność obejrzy Człowieka do wszystkiego w reżyserii Wilhelma Sasnala i Anny Sasnal. Po seansie odbędzie się spotkanie ze współreżyserką filmu i Piotrem Trojanem. O godz. 18:45 zapraszamy na Północ Południe w reżyserii Sebastiana Pańczyka. Po projekcji z publicznością spotkają się Anna Pietkun i Piotr Zawałkiewicz. O godz. 20:45 odbędzie się przedpremierowy pokaz filmu Zaproszenie w reżyserii Olivii Wilde.

W Cinema City o godz. 16:00 w ramach sekcji Polonica zaprezentujemy film Wilki w reżyserii Jonasa Ulricha. Po seansie odbędzie się spotkanie z Bartoszem Bielenią. W Konkursie Głównym On Air o godz. 16:00 odbędzie się projekcja filmu Forastera w reżyserii Lucíi Aleñar Iglesias. Po seansie z publicznością spotka się Zoe Stein. O godz. 18:15 zapraszamy na wydarzenie specjalne Po dwóch stronach kamery – premierę teasera filmu „Adam”. W spotkaniu wezmą udział Dawid Janicki i Piotr Głowacki.

Wieczorem w Cinema City zaprezentujemy kolejne filmy konkursowe. O godz. 19:00 w Konkursie Głównym On Air pokażemy film Nina Roza w reżyserii Geneviève Dulude-De Celles. Po projekcji zapraszamy na spotkanie z reżyserką. W ramach Konkursu Polskiego From Poland odbędzie się pokaz filmu Zima pod znakiem Wrony w reżyserii Kasi Adamik, po którym z festiwalową publicznością spotka się Olga Chajdas. Również o godz. 19:00 pokażemy Borderline w reżyserii Ignasa Jonynasa z sekcji Nowe Kino Litwy. Po seansie odbędzie się spotkanie z Šarūnasem Zenkevičiusem.

W Dworze Artusa o godz. 17:00 zapraszamy na Moje córki krowy w reżyserii Kingi Dębskiej, prezentowane w ramach pasma 3 × Agata Kulesza. O godz. 19:00 pokażemy Człowieka z marmuru w reżyserii Andrzeja Wajdy. Projekcja jest częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu “50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

O godz. 22:00 na Dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego zaprezentujemy Wartość sentymentalną w reżyserii Joachima Triera, film nagrodzony Grand Prix na MFF w Cannes.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z24. MFF BellaTOFIFEST.

Zgromadzonych gości przywitały dyrektorka festiwalu Kafka Jaworska i producentka Dorota Płoska-Grzybowska.

Spotykamy się w dniu, który wieńczy naszą całoroczną pracę. Nie tylko oczywiście naszą, ale całego zespołu. Mnóstwo rozmów kreatywnych, sytuacji łatwiejszych i trudniejszych, ale bardzo się cieszymy, że doszliśmy do tego punktu i możemy Was wszystkich tu gościć. Frekwencja – przepiękna! – Kafka Jaworska

Bardzo się cieszymy, że po raz kolejny mogłyśmy ciężko pracować, aby mogli być Państwo obecni na BellaTOFIFEST. Tym bardziej, że w tym roku obchodzimy swoją małą rocznicę, ponieważ to jest nasz dziesiąty wspólny festiwal. – Dorota Płoska-Grzybowska

Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri otrzymała wybitna polska aktorka, Magdalena Czerwińska. Nagrodę wręczył Wicemarszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Zbigniew Ostrowski.

Z Polą Negri na pewno nie łączy mnie hollywoodzka kariera. Kiedy jednak wczytywałam się w jej życiorys, dostrzegłam pewne wspólne cechy charakteru. Podobno ceniła punktualność, bardzo dużo od siebie wymagała, nie znosiła spóźnialstwa, bylejakości, niechlujstwa i braku profesjonalizmu na planie filmowym. A tak już zupełnie od siebie: dokładnie w tym miejscu, 35 lat temu, przychodziłam tu na lekcje WF-u. Pamiętam, że nauczyciel kibicował i krzyczał: „Biegnij, biegnij!”. I mam poczucie, że w pewnym sensie cały czas biegnę. Czasem się potykam, upadam, ale wstaję i biegnę dalej. Dzisiaj jestem bardzo wdzięczna, że dzięki tej nagrodzie to właśnie ja zostałam przez Państwa zobaczona. Że mogę tu stanąć i powiedzieć, jak ważne jest to, by każdy człowiek mógł poczuć się dostrzeżony. – Magdalena Czerwińska

Złotym Aniołem dla Europejskiej Aktorki Bella Woman uhonorowano Agatę Turkot. Statuetkę wręczyła Katarzyna Czachowska, przedstawicielka zarządu TZMO SA.

Chciałabym podziękować każdej osobie, która towarzyszyła mi w tej największej chyba podróży, jaką był „Dom dobry”. To dzięki wam to doświadczenie było tak wspaniałe, mimo całego trudu, który się z nim wiązał. Magdalena Czerwińska mówiła o widzeniu drugiej osoby. Mam nadzieję, że skoro dziś państwo widzą mnie i moją twarz, to dzięki temu także nasz film może zostać zobaczony na nowo. Mam nadzieję, że temat, o którym opowiadamy – przemoc domowa – znów znajdzie się w centrum uwagi. Że będziemy dostrzegać drugiego człowieka, nie odwracać się od niego, nie udawać, że nie widzimy jego krzywdy. Że będziemy po prostu czuli dla siebie nawzajem. – Agata Turkot

Złotego Anioła dla Damy Polskiego Kina odebrała Dorota Stalińska, witana przez publiczność długimi brawami. Nagrodę wręczyła Katarzyna Suwała, wiceprezeska zarządu PGE Energia Ciepła.

Jestem wzruszona. To chwila niezwykła również dlatego, że właśnie w tym roku jubileusz 50-lecia pracy artystycznej. Uświadomił mi on, jak wiele wydarzyło się przez te lata. Państwo mają w tym roku 24. festiwal, więc za 26 lat będziecie obchodzić jego 50. edycję. Mam nadzieję, że zostanę na nią zaproszona, bo za te 26 lat będę miała dopiero równo 100 lat! Myślę, że siłą napędową mojego życia jest pozytywne myślenie i pozytywne działanie. W życiu każdego człowieka są takie chwile jak ta – niezwykłe, wzruszające. Ale są też chwile trudne, bolesne. I całe życie polega chyba na tym, żeby te złe momenty, które przydarzają się każdemu – a o których my, twórcy, często opowiadamy w filmach – jak najszybciej wyrzucać z serca i z myśli. Żeby zachować w sobie przede wszystkim te chwile dobre, ważne i piękne. – Dorota Stalińska

Złote Anioły za niepokorność twórczą otrzymali Tomasz Schuchardt i Agata Kulesza. Aktor odebrał nagrodę z rąk Kafki Jaworskiej i Doroty Płoskiej-Grzybowskiej, a aktorce statuetkę wręczył Prezydent Miasta Torunia Paweł Gulewski.

Złoty Anioł – to dość przewrotne wyróżnienie, bo historia, a może raczej mitologia, zna przecież anioła, który był niepokorny. Nazywał się „diabeł”. Powiem szczerze, że to chyba trochę bardziej pasuje do parszywości mojego charakteru. Dlatego tego anioła pozwolę sobie przechrzcić na diabła – będzie mi w tej postaci nieco bliższy. A żebyście się Państwo nie martwili, że daliście mi Anioła, a ja nie przyjąłem go takim, jaki jest, to powiem tylko, że swojego anioła mam już od prawie 19 lat. To moja żona. Bardzo ją kocham. Dziękuję wszystkim – za tę nagrodę, za wszystkie dotychczasowe przygody i mam nadzieję, że wkrótce przede mną kolejne. – Tomasz Schuchardt

Bardzo za to wyróżnienie dziękuję. Myślałam o tym i doszłam do wniosku, że może jest to nagroda za konsekwencję. Za to, że dobrze wiem, co mi się podoba, a co nie, i że staram się być wobec siebie szczera. Myślę, że aktorstwo wymaga dużej odwagi – zaglądania w miejsca wygodne i niewygodne, bo później trzeba umieć je wykorzystać w pracy nad rolą. Ja się siebie nie boję i bardzo się z tego cieszę. Przypomniały mi się też słowa Doroty Stalińskiej, która kiedyś, po „Róży” na festiwalu w Gdyni, powiedziała do mnie: „Agata, pamiętaj, musisz zadbać, żeby to nie było tylko pięć minut”. Dorota, posłuchałam cię. Dziękuję mojej pani profesor, Jadwidze Jankowskiej-Cieślak, której już z nami nie ma, a która pokazała mi, jak można wykonywać ten zawód na własnych zasadach – jak być niepokorną twórczynią, a jednocześnie pozostać bardzo uczciwą wobec samej siebie. – Agata Kulesza

Na zakończenie Gali Otwarcia wystąpił Emilio Piano z zespołem, tworząc muzyczne domknięcie wieczoru, które spotkało się z dużym uznaniem publiczności.

Nakręcona 15 lat temu „Róża” była dla tegorocznej laureatki nagrody za Niepokorność – jak sama określiła – „wielkim skokiem”. Była to jej pierwsza współpraca z reżyserem Wojciechem Smarzowskim, który już po zdjęciach próbnych wiedział, że to Agata Kulesza wcieli się w rolę wdowy po niemieckim żołnierzu. W życiu bohaterki pojawia się Tadeusz (w tej roli Marcin Dorociński), były żołnierz AK i świadek śmierci jej męża.

„To była chyba taka pierwsza moja rola – nie dość, że duża, główna i skomplikowana, to jeszcze emocjonalnie trudna. No i to spotkanie z Dorocińskim. Akurat z Marcinem znaliśmy się już wcześniej, ale tutaj zagraliśmy razem. Myślę, że Róża połączyła nas już w jakiś sposób do końca”

Jak wspominała podczas spotkania, ogromną rolę odegrali sam reżyser oraz historia, którą przyszło jej opowiedzieć:

„To była moja pierwsza współpraca z Wojtkiem Smarzowskim i śmiem twierdzić, że bardzo dużo mu zawdzięczam. Zawisłam tak naprawdę na nim, który mnie pięknie poprowadził, i na tej historii, która po prostu budziła we mnie ogromne emocje. Dlatego też tak ją cenię, bo to był mój pierwszy rzut na taką głęboką wodę”

Historia opowiedziana w filmie pokazuje niełatwy los Mazurów, którzy po II wojnie światowej nie byli w pełni akceptowani ani przez Niemców, ani przez Polaków. Rozdarci przez wojnę, na tzw. Ziemiach Odzyskanych mierzyli się z nienawiścią i niezrozumieniem. Tytułowa Róża reprezentuje ich los i emocje:

„Oni naprawdę czuli się pomiędzy. Dla jednych nie byli tym, dla drugich nie byli tym. To takie zawieszenie… Róża właśnie jest kimś takim: dla jednych jest Niemką, dla innych nie”

Film porusza bardzo trudne tematy, które niełatwo przenieść na ekran. Gwałt i okrucieństwa, jakich doświadczali ludzie tuż po zakończeniu II wojny światowej, zostały pokazane otwarcie, bez łagodzenia przekazu. Szczególnie wstrząsające są sceny zbiorowych gwałtów kobiet na podwórkach. Jak wspominała aktorka:

„Róża miała bardzo dużo trudnych scen, piekielnie trudnych. Można było się naprawdę zapaść. Ja cały czas się dźwigałam do góry, bo mam taką konstrukcję, ale dokładnie pamiętam ten moment i zapamiętam go do końca życia, jak leżałam na tym podwórku”

Aby lepiej zrozumieć doświadczenia kobiet żyjących na powojennych Mazurach, Agata Kulesza sięgnęła po książki, pamiętniki i osobiste wspomnienia. To właśnie one pozwoliły jej lepiej pojąć świat i doświadczenia bohaterek tamtych czasów. Jak podkreślała:

„Jestem aktorką, która jak coś gra, to rzeczywiście najpierw czyta”.

Podzieliła się również z uczestnikami spotkania tym, co uważa za podstawę zawodu aktora:

„Nie jestem aktorką, która broni postaci, bo uważam, że mam prawo zagrać też człowieka, u którego szybciej odpala się zło, ale ja go muszę zrozumieć. Muszę zrozumieć, dlaczego tak jest”.

Aktorka przyznała, że film do dziś zajmuje szczególne miejsce w jej pamięci – nie tylko ze względu na samą rolę, ale także reakcje widzów.

„Różę trzymam głęboko w sercu, w takim specjalnym miejscu, bo dzięki niej przeżyłam dużo wzruszających momentów. Często widzowie się z nią utożsamiają. Wysłuchałam wielu historii na temat gwałtu. Kobiety przychodziły do mnie i opowiadały o swoich babciach albo matkach, czasami o sobie. Rozumiałam, że potrzebowały opowiedzieć to akurat mnie, bo wydawało im się, że bardzo dobrze je zrozumiem, skoro to przeszłam. To było obciążające, bo były to bardzo smutne historie, ale ta historia też nie jest bardzo wesoła. Rozumiałam więc, że jestem dla nich, że czasami łatwiej powiedzieć coś komuś obcemu. Róża łączyła mi się więc na wielu płaszczyznach z dużym przeżyciem”.

Zapytana podczas spotkania, jak wychodzi się z takiej roli jak Róża, aktorka odpowiedziała żartobliwie:

„A jak się wchodzi?”

Wyjaśniła, że nigdy nie zabiera roli do domu i potrafi oddzielić siebie od swojej bohaterki, rozbawiając przy tym całą widownię.

„Normalnie, w moim przypadku się wychodzi. Przecież jak grałam Różę i wracałam do domu, to nie mówiłam po niemiecku”.

Niepokorność twórczą, za którą podczas 24. edycji MFF BellaTOFIFEST otrzymała Złotego Anioła, Agata Kulesza definiuje na swój sposób.

„Dla mnie to jest to, że jestem konsekwentna, że aktorstwo polega na odwadze i byciu blisko siebie, czyli na świadomości tego, jakim się jest człowiekiem, jak się widzi świat, i na rzetelności. Największe zaufanie na świecie – i to jest wspaniałe – mam do samej siebie. I wydaje mi się, że dobrze się prowadzę w tym zawodzie”.

Jak podkreślała, niepokorność rozumie jako odwagę pokazywania intymnych emocji i opowiadania o świecie poprzez własną wrażliwość.

„Uważam, że to jest pewien rodzaj odwagi, kiedy człowiek spotyka się sam ze sobą. To trochę jak w terapii. Rozumiem więc, że o to chodzi – że idę swoją drogą. Trudno powiedzieć, czy jestem bezkompromisowa, ale jeśli coś mi nie pasuje – ja to nazywam luksusem – po prostu tego nie robię”.

W tym ujęciu niepokorność jest wyborem – by pozostać wierną samej sobie.

Spotkanie z Agatą Kuleszą pokazało, że jej aktorstwo nie polega na budowaniu dystansu do postaci, lecz na ich głębokim zrozumieniu. To właśnie dzięki temu tworzy bohaterki niezapomniane, przejmujące i zostające z widzem na długo po seansie. „Róża” jest jednym z najważniejszych przykładów takiej roli – wykracza poza ekran i nie kończy się wraz z filmem.

W CKK Jordanki o godz. 15:00 pokażemy Dom dobry w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego, zakwalifikowany do Konkursu Polskiego From Poland. Po projekcji zapraszamy na spotkanie z reżyserem, Tomaszem Schuchardtem, Agatą Turkot, Marią Sobocińską, Wojciechem Gostomczykiem i Marcinem Kowalskim. O godz. 18:00 w Konkursie Polskim From Poland zaprezentujemy Drogę rzadziej przemierzaną w reżyserii Zuzanny Grabowskiej. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką, Januszem Chabiorem, Agatą Wątróbską, Sylwią Witowską, Vicky Witowską, Anną Malatyńską i Łukaszem Borowieckim. O godz. 20:30 zaprezentujemy film Mother Mary w reżyserii Davida Lowery’ego.

W Cinema City dzień rozpoczniemy o godz. 12:00 pokazami Light Pillar w reżyserii Xu Zao z sekcji Forum oraz Erupcja w reżyserii Pete’a Ohsa z sekcji Polonica. O godz. 14:15 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy Silent Rebellion w reżyserii Marie-Elsy Sgualdo. Po seansie odbędzie się spotkanie z Nadine Lamari. O godz. 15:00 pokażemy dokument Piernikarki w reżyserii Ryszarda Kruka, prezentowany w paśmie Rok ludzi filmu Kujaw i Pomorza. Po projekcji zapraszamy na spotkanie z reżyserem, Magdaleną Kruk, Anną Kornelią Jędrzejewską, Anną Kowalską, Małgorzatą Mikulską-Wernerowicz, Beatą Pranke-Zdziebło i Dorotą Swobodzińską. O godz. 16:00 w Konkursie Głównym On Air pokażemy Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej w reżyserii Emi Buchwald. Po seansie z publicznością spotka się reżyserka.

W ramach Konkursu Polskiego From Poland o godz. 17:00 zaprezentujemy Ministrantów w reżyserii Piotra Domalewskiego. Po projekcji odbędzie się spotkanie z reżyserem i Arturem Paczesnym. O godz. 17:15 zapraszamy na Isolę w reżyserii Nory Jänicke w sekcji Polonica. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką i Joanną Kulig. O godz. 18:30 w paśmie Niepokorne pokażemy Kumotry w reżyserii Emilii Śniegoskiej, a po projekcji zapraszamy na rozmowę z reżyserką. O godz. 20:00 w tej samej sekcji odbędzie się pokaz Gościa w reżyserii Zuzanny Solakiewicz i Zviki Gregory’ego Portnoya, który po seansie porozmawia z festiwalową publicznością.

W Dworze Artusa zaprezentujemy dwa filmy wybitnego reżysera Andrzeja Wajdy. O godz. 17:00 zapraszamy na Tatarak, a o godz. 19:00 na Pana Tadeusza. Projekcje są częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu „50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj. Zapraszamy również do przeglądania zdjęć z 24. MFF BellaTOFIFEST.

W Cinema City dzień rozpoczniemy o godz. 12:00 filmami z pasma Forum: Mektoub, My Love: Canto Due w reżyserii Abdellatifa Kechiche’a oraz Grzesznicy w reżyserii Ryana Cooglera. Również o godz. 12:00 zaprezentujemy film krótkometrażowy Filar w reżyserii Chrisa Markera oraz 12 małp w reżyserii Terry’ego Gilliama, który jest motywem przewodnim tegorocznej edycji festiwalu.  O godz. 14:35 zapraszamy na China Sea w reżyserii Jurgisa Matulevičiusa z sekcji Nowe Kino Litwy, a o godz. 14:45 na A Light That Never Goes Out w reżyserii Lauri-Mattiego Parppei – filmu zakwalifikowanego do Konkursu Głównego On Air. O godz. 15:00 odbędzie się pokaz Dyrygenta w reżyserii Ondřeja Provazníka w ramach pasma MUST SEE MUST BE.

O godz. 16:15 pokażemy Różę w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego – pierwszy film z pasma 3 × Agata Kulesza. Po projekcji zapraszamy na spotkanie z odtwórczynią głównej roli i laureatką Złotego Anioła za niepokorność twórczą Agatą Kuleszą. O godz. 17:00 w Konkursie Głównym On Air zaprezentujemy film 17 w reżyserii Kosary Mitić. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką oraz Evą Kostić. Również o godz. 17:00 zapraszamy na pokaz dokumentu Kino Muranów w reżyserii Olgi Prud’homme Farges z sekcji Forum. Pokaz zapowie Adam Trzopek.

W ramach Konkursu Polskiego From Poland zaprezentujemy dwa filmy. O godz. 18:15 zapraszamy na Bez końca w reżyserii Michała Marczaka. Po projekcji odbędzie się spotkanie z reżyserem, Agnieszką Dymińską i Danielem Dymińskim. O godz. 19:00 pokażemy Wielką Warszawską w reżyserii Bartłomieja Ignaciuka, a po seansie zapraszamy na rozmowę z reżyserem, Mirosławem Kropielnickim i Tomaszem Ziętkiem. O godz. 20:00 odbędzie się pokaz Pejzażu w kolorze sepii w reżyserii Keia Ishikawy w ramach sekcji Polonica.

W CKK Jordanki o godz. 17:00 zaprezentujemy dokument Trzy pieśni w reżyserii Krzysztofa Nowickiego, pokazywany w paśmie Rok Ludzi Filmu Kujaw i Pomorza. Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserem, Justyną Cholewińską, Laurą Florentyną Dziąbą, Małgorzatą Dziąbą, Kamilem Mikołajczykiem i Przemysławem Pankowskim. O godz. 21:00 pokażemy prezentowanego na MFF w Cannes Minotaura w reżyserii Andrieja Zwiagincewa

W Dworze Artusa o godz. 17:00 zapraszamy na Idę w reżyserii Pawła Pawlikowskiego, prezentowaną w sekcji 3 × Agata Kulesza. O godz. 19:00 pokażemy Polowanie na muchy w reżyserii Andrzeja Wajdy. Pokaz jest częścią pasma Aktorki Wajdy, organizowanego w ramach projektu “50 na 51” Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

O 22:00 w Centrum Bumar pokażemy Sezony w reżyserii Michała Grzybowskiego. Projekcję zapowiedzą reżyser i odtwórczyni głównej roli Agnieszka Dulęba-Kasza.

Podczas uroczystej Gali Otwarcia festiwalu nagrody odbiorą Agata Kulesza, Dorota Stalińska, Magdalena Czerwińska, Agata Turkot i Tomasz Schuchardt.

Pełny harmonogram festiwalu jest dostępny tutaj.

Urodzona 7 lutego 1993 roku w Warszawie, Turkot ukończyła w 2018 roku Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Na dużym ekranie zadebiutowała u Wojciecha Smarzowskiego — w gorzkim, współczesnym Weselu (2021) oraz w Domu dobrym, gdzie stworzyła kreację, która nie pozostawiła krytyków i widzów obojętnymi. Za tę rolę otrzymała Orła w kategorii najlepsza główna rola kobieca, a jury Warszawskiego Festiwalu Filmowego przyznało jej — wraz z Tomaszem Schuchardem — nagrodę specjalną dla głównej obsady filmu.

W 2026 roku Turkot potwierdziła swoją pozycję, grając jedną z głównych ról w głośnym serialu Piekło kobiet. Jej aktorstwo wyróżnia autentyczność i bezpośredniość — cechy, które przyciągają uwagę reżyserów szukających odważnych, nieoczywistych kreacji.

Chopin, Chopin! Michała Kwiecińskiego to brawurowy, energetyczny portret 25-letniego Fryderyka Chopina pośród paryskich salonów i nocnych eskapad, film, który zamiast pomnika proponuje żywego człowieka, przykrywającego chorobę żartem i tworzącego największe dzieła przy wtórze towarzyskiego zgiełku. Sezony Michała Grzybowskiego to kameralna opowieść o małżeństwie aktorów zrealizowana w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu o rozpadzie związku, który rozgrywa się równolegle do trzech kolejnych premier: Piotrusia Pana, Domu lalki i Snu nocy letniej. Absurd, humor i ból w jednym.

Wśród dokumentów szczególnie bliskich regionowi Piernikarki Ryszarda Kruka, pierwszy film w całości poświęcony kobietom, które tworzą, badają i pielęgnują toruńskie tradycje piernikarskie: naukowczyniom, rzemieślniczkom, biznesmenkom i gospodyniom, których praca wpisuje się w starania o wpis na listę UNESCO. Trzy pieśni, Krzysztofa Nowickiego z Bydgoszczy, wyróżnione na 45. Festiwalu „Młodzi i film” w Koszalinie, to ciepły, uważny dokument o społecznym chórze, do którego umiejętność śpiewania nie jest potrzebna. Jest za to Laura, Kamil, Przemek i inni, szukający w śpiewie czegoś, czego nie mogli znaleźć gdzie indziej. Ślady głosów. Tereny nagrań Rafała Kołackiego Grzegorza Kaźmierskiego to portret artysty dźwiękowego, który przez sześć miesięcy towarzyszył bohaterowi podczas nagrań terenowych i pracy nad instalacjami film, w którym dźwięk staje się zapisem obecności, pamięci i relacji z miejscem. W Konkursie Polskim znalazła się również Droga rzadziej przemierzana Zuzanny Grabowskiej, komediodramat o dwóch przyjaciółkach, które po trzech latach milczenia jadą razem na pogrzeb i zamiast spokojnie dojechać, muszą zmierzyć się ze sobą nawzajem. Film powstał przy wsparciu Funduszu Filmowego Kujawy i Pomorze, co czyni go szczególnie bliskim tegorocznym obchodom. Należy również zwrócić uwagę na film Dobry chłopiec Jana Komasy. Film to międzynarodowa koprodukcja której partnerem był BellaTOFIFEST.

Sześć filmów, jeden region i dowód na to, że Kujawy i Pomorze mają własny, wyrazisty głos w polskim kinie.

24. Międzynarodowy Festiwal Filmowy BellaTOFIFEST odbędzie się w Toruniu w dniach 27.06–3.07.2026. Jak co roku zapraszamy Was do Centrum Festiwalowego w CKK Jordanki, Cinema City, Centrum Kultury Dwór Artusa oraz kina plenerowego. Wszelkie informacje o nadchodzącym festiwalu znajdziecie na stronie internetowej. Śledźcie nas na bellatofifest.pl oraz na naszym profilu na Facebooku.

Tomasz Schuchardt urodził się w 1983 roku. Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie. Już na początku kariery zwrócił na siebie uwagę reżyserów, którzy dostrzegli w nim aktora o wyjątkowej charyzmie i sile wyrazu — intensywnego, skupionego, potrafiącego budować napięcie bez uciekania się do efektownych gestów.

Ważnym rozdziałem jego drogi artystycznej stała się wieloletnia współpraca z Marcinem Wroną. Zagrał m.in. w Chrzcie — mrocznym dramacie, w którym stworzył pierwszoplanową rolę docenioną nagrodą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Za rolę w filmie Doppelgänger. Sobowtór w reż. Jana Holoubka, zdobył kolejną nagrodę w Gdyni za drugoplanową rolę męską, a także Orła w tej samej kategorii.

Szeroką publiczność podbił rolą w Jesteś Bogiem (2012) — biograficznym filmie Leszka Dawida o legendzie polskiego hip-hopu, Paktofonice. Kreacja przyniosła mu trzecią statuetkę gdyńskiego festiwalu, tym razem za drugoplanową rolę męską. Szczególne miejsce w dorobku Schuchardta zajmuje Dom dobry Wojciecha Smarzowskiego. Za główną rolę męską w tym filmie aktor otrzymał drugiego Orła. Na Warszawskim Festiwalu Filmowym jury przyznało mu wraz z Agatą Turkot nagrodę specjalną dla głównej obsady.

Schuchardt aktywnie obecny jest również w telewizji. Pojawił się w licznych popularnych serialach, m.in. w Heweliuszu, Breslau i Odwilży. Pracował z Małgorzatą Szumowską i Janem Komasą, a ostatnio można go było zobaczyć w filmie Ministranci Piotra Domalewskiego. Jego kariera łączy ambitne kino artystyczne z szeroką obecnością w produkcjach docierających do masowej widowni, co czyni z niego jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów swojego pokolenia.

Nastassja Kinski, urodzona jako Nastassja Nina Nakszynski, przyszła na świat 24 stycznia 1961 roku w Berlinie. Kręciła filmy w Niemczech, Francji i Stanach Zjednoczonych, współpracując z reżyserami takimi jak Wim Wenders, Wolfgang Petersen, Roman Polański czy Francis Ford Coppola.

Na ekranie zadebiutowała jako nastolatka w Fałszywym ruchu (Falsche Bewegung) Wima Wendersa (1975) — rola ta już wtedy zapowiadała magnetyczną obecność ekranową, która miała stać się znakiem rozpoznawczym jej kariery. Międzynarodowy przełom przyniosła jej Tess (1979) w reżyserii Romana Polańskiego, ekranizacja powieści Thomasa Hardy’ego, która spotkała się z szerokim uznaniem krytyków i przyniosła aktorce Złoty Glob, ugruntowując jej pozycję jednej z najbardziej obiecujących młodych aktorek światowego kina.

Lata 80. to pasmo znakomitych ról u jednych z najważniejszych reżyserów epoki. Zagrała w Ten od serca (One from the Heart) Francisa Forda Coppoli (1982) oraz w nasyconej atmosferą reinterpretacji horroru Ludzie-koty (Cat People) Paula Schradera (1982), zanim stworzyła jedną z najważniejszych kreacji w swojej karierze jako Jane w Paryż, Teksas (Paris, Texas) Wima Wendersa (1984) — filmie nagrodzonym Złotą Palmą w Cannes i powszechnie uznawanym za jedno z kluczowych dzieł współczesnego kina. W tym samym roku wystąpiła w Kochankach Marii (Maria’s Lovers) Andrieja Konczałowskiego, Hotelu New Hampshire Tony’ego Richardsona oraz Niewiernie twój (Unfaithfully Yours) Howarda Zieffa, pokazując wszechstronność zarówno w dramacie, jak i komedii. Kontynuowała współpracę z cenionymi europejskimi reżyserami, m.in. z Peterem Schamonim przy Symfonii wiosennej (Frühlingssinfonie) (1983) oraz Hugh Hudsonem przy epickiej Rewolucji (1985).

W kolejnych latach Kinski prowadziła bogatą i różnorodną karierę, pojawiając się w Wiosennych wodach (Torrents of Spring) Jerzego Skolimowskiego (1989) oraz Krysztale czy popiele, ogniu czy wietrze, byle to była miłość Liny Wertmüller (1989), a także w Poniżonych i skrzywdzonych Andrieja Eszpaja (1991) i La Bionda Sergia Rubiniego (1992). Ponownie spotkała się z Wimem Wendersem na planie Tak daleko, tak blisko! (1993), cenionej kontynuacji Nieba nad Berlinem, co dodatkowo potwierdziło jej status jednej z jego kluczowych aktorek.

W latach 90. i 2000. Kinski wciąż podejmowała się różnorodnych ról w wielu gatunkach i na różnych kontynentach — od Romansu na jedną noc (One Night Stand) Mike’a Figgisa (1997) i Twoich przyjaciół i sąsiadów (Your Friends & Neighbors) Neila LaBute’a (1998), po Zaginionego syna (The Lost Son) Chrisa Mengesa (1999) oraz Roszczenie (The Claim) Michaela Winterbottoma (2000). Wcieliła się w postać pani de Tourvel w telewizyjnej adaptacji Niebezpiecznych związków Josée Dayan (2003) i wystąpiła w enigmatycznym Inland Empire Davida Lyncha (2006). Do jej nowszych projektów należą The Nightshift Belongs to the Stars Edoardo Ponti (2014), HSP Nancy Mac Granaky-Quaye (2021), Police Gabriela Aghiona (2021) oraz Cisi Trabanci (Die stillen Trabanten) Thomasa Stubera (2022).

Na przestrzeni swojej kariery Kinski została uhonorowana Złotym Globem, Niemiecką Nagrodą Filmową (Deutscher Filmpreis) oraz nagrodą Bambi — wyróżnieniami, które odzwierciedlają zarówno jej trwałą międzynarodową pozycję, jak i głębokie związki z niemieckim kinem. Znana z umiejętności swobodnego poruszania się między europejskim kinem autorskim a mainstreamowymi produkcjami międzynarodowymi, Nastassja Kinski pozostaje jedną z najbardziej niepowtarzalnych i szanowanych aktorek swojego pokolenia.

Łukasz Simlat urodził się 11 grudnia 1977 roku w Sosnowcu. Studiował na Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Od początku kariery konsekwentnie obecny na scenach teatralnych, przed kamerą filmową i w produkcjach telewizyjnych — ta aktywność czyni z niego jednego z najbardziej wszechstronnych polskich aktorów swojego pokolenia.

Wśród jego najważniejszych ról filmowych wyróżniają się: Adaś w Wszyscy jesteśmy Chrystusami (2006) Marka Koterskiego, rola w Vinci Juliusza Machulskiego, Statyści Michała Kwiecińskiego oraz Kochankowie z Marony Izabeli Cywińskiej. W późniejszych latach zagrał m.in. w Broad Peak Leszka Dawida, Sonacie Bartosza Blaschke oraz w Kosie Pawła Maślony. Simlat pracował z wieloma wybitnymi reżyserami i reżyserkami m.in. z Małgorzatą Szumowską, Agnieszką Smoczyńską czy Kasią Adamik, potwierdzając swoją pozycję aktora chętnie obsadzanego przez twórców stawiających na psychologiczną głębię i nieoczywiste narracje.

W Zjednoczonych stanach miłości (2016) Tomasza Wasilewskiego, filmie, który na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie zdobył nagrodę za scenariusz,  Simlat stworzył jedną z najbardziej docenionych kreacji w swojej karierze. Rola przyniosła mu nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę męską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Rok później powtórzył ten sukces, zdobywając tę samą nagrodę za rolę w filmie Amok (2017) — jako jeden z nielicznych aktorów nagrodzony na gdyńskim festiwalu dwa lata z rzędu w tej samej kategorii. Za rolę w Bożym ciele (2019) Jana Komasy, filmie nominowanym do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, otrzymał Orła w kategorii najlepsza drugoplanowa rola męska.

Simlat jest aktorem, który świadomie unika efektownych skrótów na rzecz rzetelnej pracy nad każdą rolą. Jego gra, skupiona, precyzyjna, pozbawiona fałszywych tonów, sprawia, że jest obecny w najbardziej wymagających projektach polskiego kina od ponad dwóch dekad.

Bogusław Linda jest jednym z najważniejszych aktorów współczesnego kina. Urodził się w Toruniu, ukończył  Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie, ma na swoim koncie role, które weszły do kanonu polskiej kinematografii.

Na początku swojej drogi zawodowej przez dwa sezony występował w Starym Teatrze w Krakowie. W latach 1977-1981 należał do zespołu wrocławskiego Teatru Polskiego, później był zaangażowany w warszawskich teatrach Współczesnym i Studio.
W latach 1977-1981 prowadził zajęcia we wrocławskiej filii PWST w Krakowie.

Debiutował w 1973 roku epizodem w serialu telewizyjnym „Czarne chmury”, gdzie zagrał halabardnika. Debiutem kinowym Lindy była rola w polsko-norweskim filmie Haakona Sandøy’a pt. „Dagny” z 1976 roku. Film to historia o burzliwych losach miłości Stanisława Przybyszewskiego i Dagny Przybyszewskiej oraz Augusta Strindberga i Edvarda Muncha, a Linda wystąpił jako Sierosławski, przyjaciel Przybyszewskiego.

Koniec lat 70 tych i początek lat 80. to pasmo znakomitych ról, w najbardziej znaczących filmach polskiej kinematografii. Występował wtedy u najlepszych polskich reżyserów m.in.: u Andrzeja Wajdy w „Człowieku z żelaza”, u Wojciecha Marczewskiego w „Dreszczach”, u Janusza Zaorskiego w „Matce Królów”, u Agnieszki Holland w „Kobiecie samotnej” i u Krzysztofa Kieślowskiego w „Przypadku”. Tymi rolami Bogusław Linda zapisał się w powszechnej świadomości jako aktor kreujący bohaterów naznaczonych problemami egzystencjalnymi, dokonujących ważnych, życiowych wyborów, zmagających się z trudną rzeczywistością.

W roku 1987 zagrał u Jacka Bromskiego w „Zabij mnie, glino”, główną rolę bezlitosnego gangstera i mordercy Jerzego Malika. W tym samym roku u Filipa Bajona w „Magnacie” wykreował rolę Bolka von Teuss, nagrodzoną Złotymi Lwami podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Do Kieślowskiego powrócił rok później, grając w „Dekalogu 7” („Nie kradnij”).

Ma początku lat 90. dokonała się swoista volta w karierze aktora. Występy w filmach „Kroll” (1991), „Psy” (1992) i „Psy II: Ostatnia krew” (1994) Władysława Pasikowskiego zdecydowały o diametralnej zmianie wizerunku aktora – stał się dzięki nim tzw. „twardzielem polskiego kina”. Filmem, który zakończył współpracę aktora z reżyserem był wyprodukowany w 2025 roku „Zamach na papieża”.

Jednocześnie w tym samym czasie występował w wielu autorskich produkcjach,
m.in. w filmie „Wszystko co najważniejsze” Roberta Glińskiego (1992), „Jańcio Wodnik” Jana Jakuba Kolskiego (1993), w kontrowersyjnej „Szamance” Andrzeja Żuławskiego (1996) i w „Szczęśliwego Nowego Jorku” Janusza Zaorskiego (1997) oraz w czesko-słowacko-polsko-francuskiej produkcji „Zabić Sekala”, dramacie wojennym z 1998 roku w reżyserii Vladimíra Michálka.

Stworzył też wyjątkowe kreacje aktorskie w ekranizacjach literatury jako ksiądz Robak w „Panu Tadeuszu” Andrzeja Wajdy (1999) czy jako Petroniusz w „Quo Vadis” Jerzego Kawalerowicza (2001). W 2011 roku wystąpił w superprodukcji wojennej Jerzego Hoffmana „Bitwa Warszawska 1920”.

W 1988 roku Bogusław Linda stanął za kamerą jako reżyser, debiutując futurystycznym filmem pt. „Koniec”. W 1990 roku nakręcił obyczajowe „Seszele” ze Zbigniewem Zamachowskim i Tadeuszem Szymkowem. W 2000 wyreżyserował komedię sensacyjną „Sezon na leszcza”, w którym zagrał jednocześnie główna rolę. Kolejny swój film wyreżyserował w roku 2006 – „Jasne błękitne okna”. Wielkim powrotem Lindy – aktora do kina światowego formatu jest rola Władysława Strzemińskiego w „Powidokach” – ostatnim filmie Andrzeja Wajdy (2016).

Ostatnio pojawił się na wielkim ekranie w najnowszym filmie Łukasza Palkowskiego „Pojedynek”, który zostanie pokazany podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego BellaTOFIFEST i będzie walczył o statuetkę Złotego Anioła w konkursie From Poland.

Tegoroczny konkurs przynosi przekrój przez całe spektrum polskiego kina – od wielkich nazwisk po debiuty, od dramatu przez komedię po eksperyment formalny, od intymnych opowieści po historyczne epiki.

Ministranci Piotra Domalewskiego – tegoroczny laureat Złotych Lwów, Nagrody Publiczności i Nagrody za Scenariusz FPFF w Gdyni, to historia nastoletnich ministrantów, którzy biorą sprawy moralne w swoje ręce, zakładają podsłuch w konfesjonale i stają się osiedlowymi sędziami. Tuż obok Dom dobry Wojciecha Smarzowskiego – wielokrotny laureat Orłów, w tym za najlepszy film i reżyserię – przejmująca, chirurgicznie precyzyjna historia o przemocy domowej i mechanizmach, które ją podtrzymują.

Historię i pamięć eksplorują dwa bardzo różne filmy. Zima pod znakiem wrony Kasi Adamik to surrealistyczny dramat historyczny osadzony w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku, widziany oczami brytyjskiej profesor psychiatrii uwięzionej w Warszawie przez stan wojenny – koprodukcja z Luksemburgiem i Wielką Brytanią, z Lesley Ann Manville w roli głównej. Pojedynek Łukasza Palkowskiego – twórcy nagrodzonych Bogów – przenosi z kolei widza do obozu jenieckiego roku 1939, gdzie ambitny agent sowiecki próbuje złamać opór młodego, sławnego pianisty; w obsadzie m.in. Aidan Gillen, Bogusław Linda i Tomasz Kot.

W sekcji dokumentalnej na szczególną uwagę zasługuje Bez końca Michała Marczaka – laureat Złotego Aleksandra w Salonikach, prezentowany na Sundance i True/False. Ojciec zaginionego nastolatka buduje łódź i samotnie przeczesuje Wisłę w poszukiwaniu syna. Z tej podróży po wodzie wyłania się film o granicach nadziei i o tym, czego nie daje się przepłynąć. Dokumentalny humor i ciepło reprezentuje natomiast Kandydaci śmierci Macieja Cuske – portret grupy przyjaciół, którzy od piętnastu lat spędzają wakacje, kręcąc amatorskie horrory w malowniczych zakątkach Polski, i przy okazji rozmawiają o wszystkim, co w życiu ważne.

Polskie debiuty w tym roku są wyjątkowo mocne. Klarnet Toli Jasionowskiej to czuła opowieść o poszukiwaniu tożsamości, osadzona w dzikich krajobrazach przesmyku suwalskiego, z nutą realizmu magicznego i muzyką Orkiestry Klezmerskiej z Sejn. Godej do mie Roberta Talarczyka, dyrektora Teatru Śląskiego, to psychologiczny dramat o małżeństwie po stracie dziecka, w którym Śląsk staje się równorzędnym bohaterem i językiem porozumienia. Arek. Mama. Panorama Mikołaja Janika to komediowy dokument o artyście w kryzysie twórczym, który wyrusza w Tatry tropem zaginionej 130 lat temu największej panoramy w historii Polski i wciąż odbiera telefony od mamy. Północ-Południe Sebastiana Pańczyka to hybrydowa forma łącząca musical z dokumentem, w której Quebonafide opowiada o swojej walce z chorobą afektywną dwubiegunową.

Dopełnieniem sekcji są filmy wyróżnione na krajowych i zagranicznych festiwalach: Brat Macieja Sobieszczańskiego – dramat o czternastoletnim judoku balansującym między sportem, bratem i rozsypującą się rodziną, nagrodzony za debiut aktorski w Gdyni i przez publiczność w Trieście; LARP. Miłość, trolle i inne questy Kordiana Kądzieli – lekka, trafna historia o nastolatku, który w grach fabularnych szuka tego, czego nie może znaleźć w szkole ani w domu, uhonorowana nagrodą Jury Młodzieżowego FPFF; oraz Człowiek do wszystkiego Wilhelma i Anki Sasnal – eksperyment formalny o anonimowości i egzystencjalnym zawieszeniu, prezentowany w Rotterdamie, Londynie i Nowym Jorku.

Konkurs zamykają dwie komedie drogi: Wielka Warszawska Bartłomieja Ignaciuka – historia młodego dżokeja wchodzącego w skorumpowany świat wyścigów konnych na progu transformacji ustrojowej, z Tomaszem Ziętkiem i Tomaszem Kotem; oraz Droga rzadziej przemierzana Zuzanny Grabowskiej – lekki komediodramat o dwóch przyjaciółkach, które po trzech latach milczenia jadą razem na pogrzeb i zamiast dojechać spokojnie, muszą zmierzyć się ze sobą nawzajem.

Franz Kafka Agnieszki Holland – długo oczekiwana czechosłowacko-polska koprodukcja o pisarzu, którego lęki i dylematy brzmią zaskakująco współcześnie – pojawia się w sekcji jako tytuł specjalny, domykając konkurs portretem wrażliwości ponadczasowej.

24. Międzynarodowy Festiwal Filmowy BellaTOFIFEST odbędzie się w Toruniu w dniach 27.06–3.07.2026. Jak co roku zapraszamy Was do Centrum Festiwalowego w CKK Jordanki, Cinema City, Centrum Kultury Dwór Artusa oraz kina plenerowego. Wszelkie informacje o nadchodzącym festiwalu znajdziecie na stronie internetowej. Śledźcie nas na bellatofifest.pl oraz na naszym profilu na Facebooku.

Tegoroczny program MUST SEE MUST BE rozciąga się od Tokio po Madrid, od Kabulu po paryskie przedmieścia.To programowa kondensacja najważniejszych odkryć i perełek ostatniego sezonu festiwalowego – filmów wyróżniających się oryginalnością tematyczną, odwagą wizualną i wybitnymi kreacjami aktorskimi, prezentowanych w Polsce po raz pierwszy lub niemal po raz pierwszy.

Chie Hayakawa w Renoir, filmie z konkursu głównego w Cannes, powraca do własnego dzieciństwa w Tokio z 1987 roku, gdzie jedenastolatka oswaja chorobę ojca i samotność przez pryzmat hipnozy i wyobraźni. Naomi Kawase w Yakushima’s Illusion splata opowieść o miłości i zaginięciu z etycznym wymiarem transplantologii. Vicky Krieps gra Francuzkę w Kobe, która każdego dnia prowadzi wyścig z czasem o życie dziecka.

Heysel 85 Teodory Any Mihai przenosi widza na stadion w Brukseli tuż przed katastrofą maja 1985 roku i bezlitośnie rekonstruuje mechanizm tragicznych decyzji. No Good Man Shahrbanoo Sadat, otwarcie tegorocznego Berlinale, rozgrywa się w Kabulu w ostatnich tygodniach przed powrotem talibów. To opowieść o operatorce kamer afgańskiej telewizji, która nie wierzy już w dobrych mężczyzn, i o tym, co się dzieje, gdy jej przekonanie zaczyna się chwiać. Dyrygent Ondřeja Provazníka, triumfator Czeskich Lwów 2026, to inspirowany prawdziwymi wydarzeniami obraz trzynastolatki przyjętej do prestiżowego chóru i ceny, jaką przychodzi jej zapłacić za wyróżnienie.

Dragonfly Paula Andrew Williamsa, laureata BAFTA, to poruszająca historia dwóch kobiet – emerytki zapomnianej przez rodzinę i jej młodszej sąsiadki – w której narastające napięcia prowadzą do wstrząsających konsekwencji, a Brenda Blethyn i Andrea Riseborough grają role życia. Sleepless City Guillermo Galoe, debiut z Semaine de la Critique w Cannes, zabiera nas do największego nielegalnego osiedla w Europie na obrzeżach Madrytu, gdzie romski nastolatek Toni musi zdecydować, czego się wyrzec, by chronić dziadka. Ablaze Thomasa Kruithofа stawia pytanie, czy miłość przetrwa polityczne zaangażowanie. W filmie Virginie Efira gra aktywistkę, której przekonania stopniowo pochłaniają wszystko, co miała.

Quentin Dupieux w Wypadku fortepianowym, ze swoją zwykłą bezkompromisową przewrotnością – rozlicza się ze współczesną kulturą internetowej sławy. Adèle Exarchopoulos jako kontrowersyjna gwiazda mediów społecznościowych, która po wypadku z fortepianem chowa się w górach i wpada w ręce bezwzględnej dziennikarki, to jeden z najbardziej szalonych obrazów sezonu. Duet Olivier Nakache i Éric Toledano, twórcy Nietykalnych, w Just an Illusion cofają się do paryskich przedmieść roku 1985, by z czułością i humorem opowiedzieć o prawie trzynastoletnim chłopcu zawieszonym między dzieciństwem a dorosłością.

Krótka historia o miłości Ludoviki Rampoldi to debiut reżyserski scenarzystki Gomory, w którym romans bez zobowiązań przeradza się w niepokojącą obsesję. Hot Water, syryjsko-amerykańskiego reżysera Ramziego Bashoura, to liryczna roadmovie przez rozległe krajobrazy Ameryki. Nastolatek i jego libańska matka jadą na Zachód z tobołem nieuporządkowanych tożsamości. A Dump of Untitled Pieces tureckiego reżysera Melika Kuru to komediowo-gorzka wyprawa przez pogrążony w kryzysie stambulski rynek sztuki, z młodą fotografką i jej nieporadnym współlokatorem w centrum.

Mile End Kicks Chandler Levack to rozegrana w Montrealu roku 2011 komedia o krytyczce muzycznej, która przyjeżdża napisać książkę o Alanis Morissette, a zamiast tego zostaje menedżerką prasową indie rockowego zespołu i wplątuje się w dwa romanse jednocześnie. Wreszcie Last Night I Conquered the City of Thebes Gabriela Azorína, Grand Prix festiwalu Belfort Entrevues, bada emocjonalną intymność między mężczyznami w dwóch odległych epokach, łącząc starożytne łaźnie w Galicji z teraźniejszością w jednej, nieprzerwanej przestrzeni. O czym sobie nie mówimy Gabrielego Muccina, to z kolei film gdzie letni wyjazd dwóch włoskich par do Tangeru odsłania wszystko, czego żadne z nich nie potrafiło powiedzieć na głos.

24. Międzynarodowy Festiwal Filmowy BellaTOFIFEST odbędzie się w Toruniu w dniach 27.06–3.07.2026. Jak co roku zapraszamy Was do Centrum Festiwalowego w CKK Jordanki, Cinema City, Centrum Kultury Dwór Artusa oraz kina plenerowego. Wszelkie informacje o nadchodzącym festiwalu znajdziecie na stronie internetowej. Śledźcie nas na bellatofifest.pl oraz na naszym profilu na Facebooku.

Twórczość Wajdy – laureata honorowego Oscara i Złotej Palmy w Cannes, współtwórcy Polskiej Szkoły Filmowej – kojarzona jest przede wszystkim z wielką historią i politycznym zaangażowaniem. Tymczasem w jego filmografii odnaleźć można nurt równie konsekwentny, choć subtelniejszy: intymny, zmysłowy i psychologicznie przenikliwy portret kobiecości uwikłanej w miłość, czas i stratę.

Przegląd otwiera Polowanie na muchy (1969) – satyryczna i nieoczywista w dorobku reżysera opowieść o mężczyźnie zdominowanym przez kobiety modliszki, nakręcona z ironicznym dystansem do środowisk artystycznych. Rok później powstała Brzezina (1970) – zmysłowa adaptacja prozy Jarosława Iwaszkiewicza, w której związki Erosa i Tanatosa wyznaczają sens ludzkiego życia, a egzystencjalne napięcia wybrzmiewa wobec natury i malarstwa Jacka Malczewskiego.

Do Iwaszkiewicza Wajda powrócił w Pannach z Wilka (1979) – jednym z najbardziej melancholijnych filmów w swojej karierze, nominowanym do Oscara za najlepszy film obcojęzyczny. Nostalgiczna opowieść o powrocie, przemijaniu i niemożności odbudowania tego, co minęło, zachwyca stroną wizualną i muzyką Karola Szymanowskiego. Pomiędzy tymi dziełami znalazło się miejsce na Człowieka z marmuru (1976) – film, którego scenariusz czekał dwanaście lat na realizację, a którego bohaterką jest młoda, bezkompromisowa reżyserka Agnieszka, demaskująca mechanizmy komunistycznego systemu.

Przegląd dopełniają trzy filmy z różnych dekad: epicka adaptacja Pana Tadeusza (1999) z muzyką Wojciecha Kilara, rozpisana na głosy polskich gwiazd; Tatarak (2009) – wyjątkowe dzieło splątane z osobistym doświadczeniem Krystyny Jandy, gdzie fikcja i rzeczywistość przenikają się w refleksji nad śmiercią; oraz Wałęsa. Człowiek z nadziei (2013), zamykający trylogię robotniczą i przywracający pamięć o drodze do polskiej wolności.

Razem tworzą portret kina, które nigdy nie było wyłącznie historyczne ani wyłącznie intymne, lecz zawsze głęboko ludzkie.

24. Międzynarodowy Festiwal Filmowy BellaTOFIFEST odbędzie się w Toruniu w dniach 27.06–3.07.2026. Jak co roku zapraszamy Was do Centrum Festiwalowego w CKK Jordanki, Cinema City, Centrum Kultury Dwór Artusa oraz kina plenerowego. Wszelkie informacje o nadchodzącym festiwalu znajdziecie na stronie internetowej. Śledźcie nas na bellatofifest.pl oraz na naszym profilu na Facebooku.

With Hasan in Gaza Kamala Aljafari to film zbudowany z trzech kaset MiniDV nakręconych w Gazie w 2001 roku i odnalezionych wiele lat później. Podróż z północy na południe Gazy z lokalnym przewodnikiem, którego los dziś pozostaje nieznany, staje się medytacją o tym, czego już nie ma – laureat nagrody Europa Cinemas Label w Locarno i wielokrotnie nagradzany na festiwalach dokumentalnych na całym świecie. Blisko niego sytuuje się Lis i różowy księżyc – koprodukcja irańsko-duńska powstała w całości zdalnie: przez pięć lat szesnastoletnia Soraya, afgańska artystka uwięziona w Iranie, filmowała się telefonem, próbując wydostać się do matki w Austrii. Z tych nagrań, rysunków i surrealistycznych animacji Mehrdad Oskouei stworzył intymny, przejmujący autoportret kobiety, która mimo wszystko nie rezygnuje z twórczości ani z wolności.

Z ciemności traumy pokoleniowej wyrasta Safe Exit egipskiego reżysera Mohammeda Hammada – psychologiczny thriller o młodych ludzi, których rodzice zginęli w falach religijnej przemocy w świecie arabskim; teraz, jako dwudziestolatkowie, mierzą się z ciężarem, który odziedziczyli. Z kolei Yunan Ameera Fakhera Eldina – nominowany do Złotego Niedźwiedzia w Berlinie – przenosi widza na odległą wyspę na Morzu Północnym, gdzie mężczyzna prześladowany przez tajemniczą historię swojej chorej matki próbuje zerwać z życiem. Natura i milczące gesty obcych ludzi stopniowo zmieniają bieg jego losu w filmie, który z powściągliwą siłą mówi o tym, jak krucha i jak odporna potrafi być ludzka wola istnienia.

Cztery filmy, cztery punkty na mapie świata, jedna wspólna wrażliwość – na tych, których perspektywy rzadko trafiają na ekran.